elberelt

(English below) Дэлхийн банкны санхүүжилтээр Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны  хэрэгжүүлж буй “Ухаалаг Засаг II төсөл” – ийн хүрээнд “Төрийн “Их өгөгдлийн сан” үүсгэх, хэрэгжүүлэх, Үндэсний дата төвийн нөөц төвийн “Б” өрөөг тоноглох, Хиймэл оюун ухааны суурь дэд бүтцийг бий болгох, үүсгэх, хэрэгжүүлэх” тендер шалгаруулалтыг зарлаж байна. Хугацаа: 2026 оны 07 сарын 28 өдөр, 15:00 цаг 00 минут   Дэлгэрэнгүй: https://user.tender.gov.mn/mn/invitation/detail/1778815171121 https://www.smart.gov.mn/mn/news/5677 ************ The World Bank financed “Smart Government II” Project, implemented by the Ministry of Digital Development, Innovation and Communications invites eligible Bidders to submit proposals for Expansion of National Data Center and Establishment of the State’s Big Data Infrastructure Repository in three lots. Submission Deadline: July 28, 2026, 15:00 (UB time) More information: https://user.tender.gov.mn/mn/invitation/detail/1778815171121https://www.smart.gov.mn/mn/news/5677

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Өгөгдлийн тухай анхдагч хуулийн төслийг боловсруулж, олон нийтээр хэлэлцүүлж буй. Энэхүү хуулийн гол зорилго нь -Хиймэл оюун ухаан болон дижитал үйлчилгээний хөгжлийг дэмжих -Өгөгдлийн аюулгүй байдал, хариуцлагыг хуульчлах -Төр, хувийн хэвшлийн дунд өгөгдөл солилцоог нээж, технологийн салбарын хөрөнгө оруулалтыг татахад чиглэж байгаа юм. Өгөгдлийн экосистем бүрдсэнээр шинэ стартап бизнесүүд төрөх, өндөр цалинтай ажлын байр нэмэгдэх бодит үр өгөөжтэй. Монгол Улс Ази, Европыг холбосон дата төвийн стратегийн зангилаа болох бүрэн боломжтой бөгөөд уг хуулийг нээлттэй хэлэлцүүлж, дижитал ирээдүйн суурийг хамтдаа тавих болно. Манай улс “Алсын хараа–2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлогын хүрээнд мэдлэгт суурилсан эдийн засаг руу шилжих зорилт тавьсан бөгөөд өгөгдлийг улсын стратегийн баялаг гэж үзэж байна. Монгол Улс газар зүйн байршил, сэргээгдэх эрчим хүчний нөөц нь байгальд ээлтэй, өртөг багатай дата төвүүдийг байгуулж, бүс нутагтаа өрсөлдөх гол давуу тал юм. Үүний тулд хөрөнгө оруулагчдад дараах гурван баталгааг олгож байна. Үүнд: -Эрчим хүчний бие даасан байдал; -Харилцаа холбооны сүлжээний бие даасан байдал; -Хууль, эрх зүйн хараат бус байдлыг нэг дор санал болгож байгаа юм.

Бизнес эрхлэгчид болон хуулийн этгээдэд төрийн үйлчилгээг илүү хүртээмжтэй, шуурхай хүргэх зорилготой “E-Business” платформын шинэчилсэн хувилбар болох “E-Business 2.0” системийг өнөөдөр албан ёсоор танилцууллаа.​Монгол Улсад 2025 оны байдлаар 263 мянга гаруй аж ахуйн нэгж, байгууллага бүртгэлтэй байгаагаас 116.8 мянга нь идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Эдгээрийн 70 орчим хувь нь Улаанбаатар хотод төвлөрдөг бөгөөд орон нутаг болон нийслэлийн бизнес эрхлэгчдэд төрийн үйлчилгээг цаг хугацаа, орон зайгаас үл хамааран хялбар, хүртээмжтэй хүргэх шаардлага жилээс жилд нэмэгдсээр байна.​ Анхны “E-Business” платформ нь төрийн үйлчилгээг нэг цэгт төвлөрүүлж байсан бол “E-Business 2.0” хувилбар нь бизнесийн үйл ажиллагааг бүрэн цахим орчинд удирдах бололцоог илүү өргөн хүрээнд бүрдүүллээ. Тухайлбал, энэхүү системээр дамжуулан хуулийн этгээдийг цахимаар шинээр байгуулах, орлогын түр данс нээх, байгууллагын мэдээлэл болон цахим гэрчилгээгээ харах, 321 төрлийн тусгай зөвшөөрлийг авах, хөдөлмөрийн гэрээг цахимаар байгуулах бүрэн боломжтой болсон юм. Түүнчлэн аж ахуйн нэгж хооронд болон иргэн, аж ахуйн нэгжийн хооронд тээврийн хэрэгслийг цахимаар шилжүүлэх, нотариатаар баталгаажсан итгэмжлэлээр үйлчилгээ авах, төртэй харилцах дансны гүйлгээний түүхээ хянах, төлбөрөө байгууллагын данснаас шууд төлөх зэрэг олон төрлийн санхүү, бүртгэлийн үйлчилгээг нэгтгэжээ.​Шинэчилсэн системийн бас нэгэн чухал онцлог нь E-Business апп-ын тусламжтайгаар гар утсаараа үйлчилгээ авахаас гадна хүртээмжийн болон технологийн дэвшлийг нэвтрүүлсэн юм. Хэрэглэгчид “AI Agent” хиймэл оюун ухаант туслахын дэмжлэгтэйгээр шаардлагатай мэдээллээ шуурхай олж, зөвлөгөө авах боломжтойгоос гадна олон улсын WCAG стандартыг нэвтрүүлснээр сул хараатай иргэд дэлгэцийн тохиргоог өөртөө тааруулах нөхцөл бүрдсэн. Мөн дохионы хэлмэрчтэй видео дуудлага хийх, 11-11 төвд шууд хандах зэрэг хэрэглэгч төвтэй шийдлүүдийг багтаасан бөгөөд зөвшөөрөл, татвар, гааль, газар, цахим гэрээ зэрэг шаардлагатай бусад системүүд рүү нэмэлт үйлдэлгүйгээр нэг цонхоор шууд хандах давуу талтай.​Энэхүү системийн шинэчлэлийг Эдийн засаг, хөгжлийн яам болон Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагатай хамтран боловсруулсан бөгөөд жижиг, дунд бизнес эрхлэгчид болон томоохон аж ахуйн нэгжүүдийн төлөөлөлтэй зөвлөлдөж, тэдний саналыг хөгжүүлэлтэд бодитоор тусгажээ. Ийнхүү “E-Business 2.0” нь төрөөс бизнес эрхлэгчдэд үзүүлэх үйлчилгээг ухаалаг, хэрэглэгч төвтэй хэлбэрээр хүргэх шинэ шатны шийдэл болж, бизнес байгуулахаас эхлээд үйл ажиллагаагаа удирдах, өргөжүүлэх хүртэлх бүх үе шатыг дэмжсэн цогц платформ болон өргөжиж байна. Цаашид энэхүү систем нь бизнес эрхлэгчдийн цаг хугацаа, зардлыг хэмнэн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө оруулалт болон эдийн засгийн идэвхжилийг дэмжихэд онцгой хувь нэмэр оруулах болно.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Өгөгдлийн тухай анхдагч хуулийн төслийн хэлэлцүүлгийг өнөөдөр /2026.06.12/ зохион байгууллаа. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин хэлэлцүүлгийг нээж хэлсэн үгэндээ, “Монгол Улсын Засгийн газрын 2026 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдрийн 18 дугаар хуралдааны тэмдэглэлээр “Өгөгдлийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах, дахин ашиглах талаар эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх, Монгол Улсад эрчим хүчний хэмнэлттэй ногоон дата төв байгуулах бэлтгэл ажлыг хангах” чиглэлээр холбогдох арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэхийг үүрэг болгосон. Энэхүү үүргийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Өгөгдлийн тухай анхдагч хуулийн төслийг боловсруулсан” хэмээн тодотгов. Өгөгдлийн тухай анхдагч хуулийн төслийг Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Мягмарнаран танилцууллаа. Хэлэлцүүлэгт мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэл эрхлэгчид, мэргэжлийн холбоод, хувийн хэвшлийн байгууллагуудын төлөөлөл оролцож, хуулийн төслийн зохицуулалт, хэрэгжих боломж, мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлд үзүүлэх нөлөө, өгөгдлийн дэд бүтэц, дата төв, өгөгдөл солилцоо, өгөгдлийг дахин ашиглах, инновац, хиймэл оюун зэрэг асуудлаа санал, зөвлөмжөө нээлттэй илэрхийлэв. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас хуулийн төслийг боловсруулах ажлын хүрээнд төрийн болон хувийн хэвшлийн 75 байгууллагаас судалгаа авч, холбогдох нөхцөл байдалд дүн шинжилгээ хийсэн. Уг судалгаагаар өгөгдөл солилцох, хуваалцах, ашиглах, дахин ашиглах эрх зүйн зохицуулалт хангалтгүй, мэдээллийн сангийн давхардал их, өгөгдлийг шинэчлэх давтамж болон чанарын шаардлага харилцан адилгүй, өгөгдлийн стандарт, чанарын баталгаажуулалтын тогтолцоо бүрэн төлөвшөөгүй, өгөгдөл солилцооны дэд бүтцийн уялдаа сул, өгөгдлийн аюулгүй байдал болон ашиглалтад итгэх итгэл хангалтгүй гэсэн дүгнэлт гарсан. Иймээс өгөгдлийн харилцааны эрх зүйн үндсийг тогтоох, өгөгдлийн засаглалын нэгдсэн тогтолцоог бүрдүүлэх, өгөгдлийн чанар, аюулгүй байдал, хүртээмжийг хангах, өгөгдөлд суурилсан инновац, хиймэл оюун, мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэлийг дэмжих, өгөгдлийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах зорилгоор Өгөгдлийн тухай хуулийн төслийг боловсруулсан байна. Монгол Улсын Их Хурлаас 2021 онд Цахим хөгжлийг дэмжих багц хуулиудыг баталсан нь өгөгдөлтэй холбоотой харилцааг зохицуулах суурь эрх зүйн орчныг бүрдүүлсэн чухал алхам болсон юм. Гэхдээ өгөгдлийг байгууллага, салбар, мэдээллийн систем хооронд солилцох, нэгтгэх, чанаржуулах, дахин ашиглах, өгөгдлийн бүтээгдэхүүн болгох, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах, өгөгдлийн дэд бүтцэд хөрөнгө оруулалт татах харилцааг бүрэн хамарч чадаагүй. Мөн өгөгдлийн ангилал, өмчлөл, эзэмшил болон ашиглах эрхийг нэгдсэн байдлаар хуульчлан тодорхойлоогүй, төр, хувийн хэвшил, иргэн хооронд өгөгдөл солилцох, хамтран ашиглах, дахин ашиглах, арилжаалах, зуучлах эрх зүйн зохицуулалт бүрдээгүй, инновац, хиймэл оюуныг хөгжүүлэхэд шаардлагатай их өгөгдөл хангалтгүй, өгөгдлийг анхны зорилгоос өөрөөр дахин ашиглах нөхцөлийг зохицуулаагүйгээс өгөгдлийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах боломжгүй байна. Гэтэл дэлхий дахинд их өгөгдлийн зах зээл 2023 онд 327.26 тэрбум ам.доллараар үнэлэгдсэн бол 2024-2030 оны хооронд жилд дунджаар 14.9 хувиар өсөх тооцоолол гарсан. Түүнчлэн Олон улсын байгууллагуудаас өгөгдлийг эдийн засаг, инновац, төрийн удирдлага, судалгаа хөгжүүлэлт, санхүү зэрэг олон салбарт үнэ цэн бий болгох “стратегийн нөөц” гэж үзэж байна.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАЙКА)-ын “Кибер аюулгүй байдлын хүний нөөцийг хөгжүүлэх төсөл”-ийн нэгжтэй хамтран “Онц чухал мэдээллийн дэд бүтцийн кибер аюулгүй байдал” сургалтыг зохион байгууллаа. Тус сургалтад төрийн болон хувийн хэвшлийн 92 байгууллагын 130, орон нутгийн 20 албан хаагч хамрагдсан нь энэхүү арга хэмжээний ач холбогдол, цар хүрээг илтгэж байлаа. Сургалтын гол зорилго нь онц чухал мэдээллийн дэд бүтцийн кибер аюулгүй байдлын чиглэлээрх Ази, Номхон далайн бүсийн зарим орны хууль эрх зүйн зохицуулалт, сайн туршлагыг танилцуулах, улмаар кибер халдлагад хариу үзүүлэх төлөвлөгөө боловсруулах дадлага ажлаар дамжуулан оролцогчдын мэдлэг, ур чадварыг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн юм. Арга хэмжээний үеэр Япон Улсын Мэйжи их сургуулийн профессор Юаса Харүмичи онц чухал мэдээллийн дэд бүтцийн кибер аюулгүй байдлыг хангах бодлого, зохицуулалт, туршлагын талаар илтгэл тавьсан бол ЖАЙКА төслийн ахлах зөвлөх Идэ Хироюки олон улсын сайн туршлага, сургамжаас хуваалцлаа. Мөн Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, Кибер аюулгүй байдлын зөвлөлийн Ажлын алба, Кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх Нийтийн төв УТҮГ-ын төлөөллүүд Монгол Улсын онц чухал мэдээллийн дэд бүтцийн аюулгүй байдал, мэдээллийн аюулгүй байдлын аудит, кибер халдлага, зөрчлийн чиг хандлага, хүний нөөцийн чадавхыг бэхжүүлэх асуудлаар тус тус мэдээлэл өгөв. Түүнчлэн албан хаагчид кибер халдлагад хариу үзүүлэх дадлага ажилд хамрагдаж, болзошгүй эрсдэлийн үед авах хариу арга хэмжээний төлөвлөгөөг боловсруулан, хэрэгжүүлэх чиглэлээр харилцан мэдлэг, туршлагаа солилцлоо.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам (ЦХИХХЯ), Боловсролын яам болон NTV телевиз хамтран зохион байгуулж буй “Нэг мөр цэг тавья” хоёр дахь хэлэлцүүлэг боллоо. Энэ удаагийн хэлэлцүүлэг нь “Нийгмийн сүлжээнд хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах тухай” хуулийн төслийн үзэл баримтлал, зохицуулалтыг олон нийтэд танилцуулж, тулгамдсан асуудал болон шийдвэрлэх арга замын талаар оролцогчдын санал, байр суурийг сонсоход чиглэв. Хэлэлцүүлэгт төрийн болон төрийн бус байгууллага, багш, хуульч, сэтгүүлч, эцэг эхчүүдийн төлөөллөөс бүрдсэн нийт 102 хүн оролцлоо. Уг хуулийн үзэл баримтлалыг ЦХИХХЯ, Боловсролын яам, ГБХНХЯ, Эрүүл мэндийн яам, ХЗДХЯ хамтран баталсан бөгөөд дээрх байгууллагуудын төлөөллөөс бүрдсэн Ажлын хэсэг хуулийн төслийг боловсруулж байна. Хуулийн зохицуулалтад зөвхөн технологийн арга хэмжээ авахаас гадна хүүхэд хамгаалал, боловсрол, сэтгэцийн болон нийгмийн эрүүл мэнд зэрэг олон салбарын асуудлыг цогцоор нь тусгаж буйгаараа онцлог юм. Оролцогчдын зүгээс цахим дарамт, хувийн мэдээллийн зөрчил, зохисгүй агуулгын нөлөөлөл зэрэг хүүхдэд тулгарч буй эрсдэлийг бууруулахад зөвхөн төрийн байгууллага бус эцэг эх, сургууль, цахим платформуудын хамтын оролцоо, хариуцлага нэн чухал болохыг онцоллоо. Түүнчлэн эцэг эхийн хяналт, оролцоог нэмэгдүүлэх, хүүхдийн насны онцлогт тохирсон хамгаалалтын арга хэмжээг боловсронгуй болгох, боловсрол, урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагааг өргөжүүлэх болон технологийн платформуудын хариуцлагыг тодорхой болгох зэрэг үнэтэй санал, зөвлөмжүүдийг дэвшүүлсэн юм. Хэлэлцүүлгийн үр дүнд цугларсан эдгээр санал, зөвлөмжийг хуулийн төслийг боловсронгуй болгох ажилд тусгах бөгөөд энэ нь хүүхдэд ээлтэй, аюулгүй цахим орчныг бүрдүүлэхэд олон нийтийн оролцоог хангасан чухал алхам боллоо.

ЦХИХХЯ, Кибер аюулгүй байдлын зөвлөл, ЦЕГ хамтран Сонгинохайрхан дүүргийн Цагдаагийн газрын алба хаагчдад зориулсан “Кибер аюулгүй байдлын чиглэлээр чадавхжуулах” сургалтыг өнөөдөр /2026.06.08/ зохион байгууллаа. Сургалтад Сонгинохайрхан дүүргийн Цагдаагийн газрын 203 алба хаагч хамрагдаж, цахим гэмт хэргийн нөхцөл байдал, кибер халдлагаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ, дижитал нотлох баримтыг шинжлэн судлах, хиймэл оюунд суурилсан халдлагаас хамгаалах зэрэг сэдвээр мэдлэг, ур чадвараа нэмэгдүүлэв. Арга хэмжээний үеэр энэ сарын 02-03-нд зохион байгуулсан “ЦЕГ-ын мөрдөгчдийн цахим залилан болон кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлийн мэргэжлийн ур чадварыг дээшлүүлэх хөтөлбөр”-т амжилттай хамрагдсан Сонгинохайрхан дүүргийн Цагдаагийн газрын цахим гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлийн мөрдөгчдөд гэрчилгээ гардууллаа. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин сургалтыг нээж хэлсэн үгэндээ: “Монгол Улсын Засгийн газрын 108 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Цахимаар нэн тэргүүнд” бодлогын хүрээнд төрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, иргэдийн цахим ур чадварыг дээшлүүлэх, төрийн үйлчилгээг иргэн төвтэй, хүртээмжтэй болгох үндэсний хөдөлгөөн орон даяар өрнөж байгаа билээ. Түүнчлэн Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 2026 оны 99 дүгээр захирамжаар шүүх, хууль сахиулах байгууллагуудын уялдаа холбоог сайжруулах, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг цахим хэлбэрт шилжүүлэхтэй холбоотой нөхцөл байдлыг үнэлэх, эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох Ажлын хэсэг байгуулагдсан. Энэ хүрээнд Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, Кибер аюулгүй байдлын зөвлөл, Цагдаагийн ерөнхий газар хамтран “Цагдаагийн алба хаагчдыг кибер аюулгүй байдлын чиглэлээр чадавхжуулах хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлж байна. Кибер аюулгүй байдлын мэдлэг нь зөвхөн мэдээллийн технологийн ажилтны бус, хууль сахиулах байгууллагын алба хаагч бүрийн эзэмших суурь чадамж болсон” хэмээн онцоллоо. Монгол Улс НҮБ-ын Цахим засаглалын хөгжлийн индексээр 193 орноос 46-д, Ази, Номхон далайн бүс нутагт 13 дугаарт эрэмбэлэгдэж байна. Гэвч цахим хөгжилтэй зэрэгцэн цахим орчин дахь эрсдэл нэмэгдсээр буй. Өнөөдөр бүртгэгдэж буй нийт гэмт хэргийн 35 хувь буюу гурван гэмт хэрэг тутмын нэг нь цахим орчинд үйлдэгдэж байна. Мөн кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх чиглэлээр ажиллаж буй нэг мөрдөгчид 120-150 хэрэг ногдож буй нь бусад чиглэлийн мөрдөгчдийн ачааллаас хоёр дахин өндөр байна. Иймээс цагдаагийн алба хаагчдын кибер аюулгүй байдлын мэдлэг, ур чадварыг дээшлүүлэх, цахим гэмт хэрэгтэй тэмцэх чадавхыг бэхжүүлэх зорилготой энэхүү хөтөлбөрийг улсын хэмжээнд хэрэгжүүлж, цагдаагийн алба хаагчдыг үе шаттай хамруулах юм.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин Дархан-Уул аймагт байрлах Үндэсний дата төвийн Нөөц төвийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Үндэсний дата төвийн Нөөц төв нь гамшгийн үеийн нөхөн сэргээх төв бөгөөд төрийн мэдээллийн системүүдийн нөөцлөлтийг хийж ажилладаг чухал дэд бүтэц юм. Үндэсний дата төвийн гүйцэтгэх захирал Б.Дагвасүмбэрэл, “И Монгол академи” УТҮГ-ын гүйцэтгэх захирал М.Баттулгар нар байлцав. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Дэлхийн банкны санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй “Ухаалаг засаг-II” төслийн хүрээнд Үндэсний дата төвийн Нөөц төвийн Б өрөөг тоноглож GPU сервер байршуулах боломжийг бүрдүүлэхээр төлөвлөж байна. Ингэснээр төрийн байгууллагууд, их дээд сургууль, судалгааны байгууллага болон хиймэл оюуны гарааны бизнесүүдэд зориулсан туршилт, хөгжүүлэлтийн sandbox орчин бүрдэнэ. Энэ нь хиймэл оюун, их өгөгдөл, машин сургалт, өгөгдөл боловсруулах чиглэлийн шийдлүүдийг бодит мэдээллийн системд шууд нөлөөлөхгүйгээр аюулгүй, хяналттай орчинд турших боломжийг олгоно. Мөн GPU серверийн тооцоолон бодох хүчин чадлыг ашиглан дотоодын хөгжүүлэгчид, стартапууд хиймэл оюуны бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ, загваруудаа хөгжүүлэх, турших, сайжруулах нөхцөл бүрдэх юм. Үндэсний дата төвийн Нөөц төвийг ийнхүү өргөтгөн хөгжүүлснээр зөвхөн гамшгийн үеийн нөхөн сэргээх чадавхыг нэмэгдүүлэхээс гадна Монгол Улсад хиймэл оюун, их өгөгдөлд суурилсан инновацын шинэ орчныг бүрдүүлэх чухал алхам болно.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин Дархан-Уул аймагт томилолтоор ажиллах үеэрээ Цахим шилжилт, үйлчилгээний хэлтэс, “Хурдан” клубийн үйл ажиллагаатай танилцлаа.  Төрийн цахим үйлчилгээний зохицуулалтын газрын дарга Б.Борхүү, Цахим шилжилт, үйлчилгээний хэлтсийн дарга Н.Соёлмаа нар хийж хэрэгжүүлж буй ажлынхаа талаар танилцуулав. Цахим шилжилт, үйлчилгээний хэлтсийн хувьд аймгийн хэмжээнд 13 цэгт “Хурдан” төвийг байгуулснаар иргэд, хуулийн этгээдэд 43 байгууллагын 451 үйлчилгээг шуурхай хүргэж байгаа юм. Мөн 7 байршилд Киоск төхөөрөмж байрлуулж, үйлчилгээ үзүүлж байна. Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн “Хурдан” клуб 32, ахмад настнуудын “Хурдан” клуб 73 гишүүнтэйгээр мэдээллийн технологийн багш нартай хамтран цахим ур чадварын сургалтууд зохион байгуулан ажиллаж буй. Харин өсвөрийн “Хурдан” клубт 135 хүүхэд нэгдэж, мэдээллийн технологи, цахим спорт, илтгэх ур чадварын сургалтад хамрагдаж, цахим ур чадвараа дээшлүүлж байна. Төрийн үйлчилгээний нэгдсэн төвдөө Дроны туршилтын бүс буюу Сургалт хөгжлийн танхим байгуулсан нь хүүхдүүд өдөр бүр дрон жолоодож, ур чадвар, амжилтаа ахиулахад үр дүнтэй ажил болжээ. Үүний нэг жишээ нь, өсвөрийн “Хурдан” клубийн тамирчин Г.Тэнтэргэл Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор 05 дугаар сарын 30-31-ний өдрүүдэд болсон “Нисгэгчгүй нисэх хэрэгсэл /дрон/-ийн жолоодлогын олон улсын тэмцээн”-ий багийн ангилалд өрсөлдөж, мөнгөн медаль хүртсэн юм. Мөн багаараа Төвийн бүсийн аваргаар шалгарсан бөгөөд ирэх сарын 27-28-нд БНСУ-ын Инчон хотноо болох Дроны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд 8 тамирчин Drone soccer, Tiny whoop төрлөөр оролцохоор бэлтгэлээ хийж байна. “Хурдан” клубийн хүүхдүүддээ баяр хүргэж, эх орноо төлөөлөн өрсөлдөх тэмцээнд нь амжилт хүслээ.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин Монголын мэдээллийн технологийн салбарын удирдах түвшний “OpenTech Executive Summit 2026” арга хэмжээнд салбарын бодлогын тэргүүлэх чиглэлүүдийн талаар нээлттэй хэлэлцүүллээ. Мөн Үндэсний дата төвийн гүйцэтгэх захирал Б.Дагвасүмбэрэл, “И Монгол академи” УТҮГ-ын гүйцэтгэх захирал М.Баттулга нар оролцов. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны салбарын бодлогын тэргүүлэх чиглэлүүд нь: -Өгөгдөлд суурилсан цахим эдийн засгийг хөгжүүлэх; -Хиймэл оюунд суурилсан инновацыг дэмжих; -Цахим засаглалыг бэхжүүлж, иргэдийн оролцоо, хяналтыг нэмэгдүүлэх; -Цахим орчны аюулгүй байдлыг сайжруулж, нийгмийн сүлжээнд хүүхдийн оролцоог хамгаалах; -Бүх нийтийн цахим ур чадварыг нэмэгдүүлэх. Манай улсын хувьд цаг агаар, газар зүйн байршлын давуу талаа ашиглаж ногоон буюу сэргээгдэх эрчим хүчний найдвартай, хямд эх үүсвэр бүхий дата төвүүд байгуулах боломжтой. Тиймээс үүний хүрээнд гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулагчид, дата төвийн үйл ажиллагаа эрхлэгчдэд: –         Эрчим хүчний бие даасан байдал; –         Харилцаа холбооны сүлжээний бие даасан байдал; –         Хууль, эрх зүйн хараат бус байдлыг нэг дор санал болгож буй. Өгөгдөлд суурилсан цахим эдийн засгийг хөгжүүлэх гол бодлого юунд чиглэх вэ? Өнөөдөр Монголд хамгийн том өгөгдлийн эзэмшигч, хэрэглэгч нь төр байна. Иймээс өгөгдлийн төвлөрсөн бүтцээс тархмал дэд бүтцэд шилжих шилжилтийн ажлыг эхлүүлсэн бөгөөд төр-хувийн хэвшлийн түншлэлээр дотоодын хөрөнгө оруулалттай дата төвүүдэд төрийн өгөгдлийн тархмал дэд бүтцийг байршуулж ажиллах юм. Энэ бүхэнд тулгуурласан цогц бодлогыг боловсруулж, гүйцэтгэх, хэрэгжих суурь орчныг бүрдүүлэхийн тулд Өгөгдлийн тухай анхдагч хуулийн төслийг салбарын оролцогч талууд, төлөөллүүд, мэргэжилтнүүдийн хамтаар боловсруулж байна. Хуулийн төслийг тун удахгүй олон нийтээр хэлэлцүүлж эхэлнэ.