elberelt

-ХҮҮХДИЙН АСУУДЛЫГ ШИЙДВЭРЛЭХДЭЭ ТЭДНИЙ ДУУ ХООЛОЙГ СОНСОХ НЬ ЧУХАЛ- Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, ЦЕГ, Нийслэлийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг зохицуулах салбар зөвлөлтэй хамтран зохион байгуулж буй “365-Эвдрээгүй ирээдүйг бүтээе” нөлөөллийн аяны хүрээнд өнөөдөр /2026.04.30/ төрийн байгууллага, хүүхэд, багш сурган хүмүүжүүлэгч, сэтгэл зүйч зэрэг төлөөллөөс бүрдсэн зөвлөгөөн боллоо. Зөвлөгөөнийг нээж Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин хэлсэн үгэндээ “…Цахим орчинд хүүхдийн эрх, аюулгүй байдлыг хамгаалах асуудал нь зөвхөн нэг салбарын бус, нийгмийн хамтын хариуцлага болоод байна. Иймд төрөөс цахим орчин дахь хүүхдийн хөгжил хамгааллын бодлого, хүүхдийн өмнө үүрэг хүлээгчдийн хамтын ажиллагаа мөн цахим ур чадварыг сайжруулах ажлыг цогцоор шийдвэрлэх цаг болжээ…Тийм ч учраас Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны зүгээс манлайлан хүүхдийн цахим орчны аюулгүй байдлыг хамгаалах, зөв хэрэглээг төлөвшүүлэх, хувийн мэдээллийг хамгаалах чиглэлээр хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгоход анхаарч хэд хэдэн ажлыг хэрэгжүүлж эхэлсэн. Өнөөдөр онцолж энэ асуудлыг шийдвэрлэх суурь нь болох Нийгмийн сүлжээнд хүүхдийн оролцоог зохицуулах тухай хуулийн төслийг Боловсролын яамтай хамтран боловсруулж байгааг дуулгамаар байна” гээд хүүхдийн асуудлыг шийдвэрлэхдээ тэдний дуу хоолойг сонсож, хамтарч шийдэх нь чухал  хэмээн онцлов. Сүүлийн жилүүдэд үе тэнгийн дээрэлхэлт цахим орчинд үйлдэгдэж, хүүхдүүдийн нэг нэгнээ дээрэлхэж зодож буй бичлэг, зургийг түгээх, доромжлох, эрүүл мэнд, нэр төрд нь халдах, гадуурхах, заналхийлэх зэрэг хэрэг зөрчил цөөнгүй бүртгэгдэх болсон. Тиймээс үе тэнгийн дээрэлхэлтээс урьдчилан сэргийлэх, хэрэг, зөрчил үйлдэгдсэний дараа биш өмнө нь арга хэмжээ авах, соён гэгээрүүлэх, сурталчлан таниулах нь чухал ач холбогдолтой юм. Энэ зорилгоор ЦХИХХЯ-наас бүх нийтийн цахим ур чадварыг нэмэгдүүлэх, хүүхдийн цахим орчны аюулгүй байдлыг хангах, хувийн мэдээллийг хамгаалах, цахим хэрэглээний зөв дадлыг төлөвшүүлэх чиглэлээр олон арга хэмжээ хэрэгжүүлж байна. Тухайлбал, E-Mongolia платформын дэргэд E-Kids апп нээж хүүхдүүд тулгамдсан асуудлаа чөлөөтэй илэрхийлэх боломжийг бүрдүүлж буй. Цаашлаад эцэг, эх, асран хамгаалагч, багш нарын цахим ур чадварыг нэмэгдүүлснээр цахим орчин дахь эерэг, сөрөг контентод хяналт тавьдаг болох, эрсдэлээс сэргийлэх чиглэлээр шат дараатай арга хэмжээ авахаар зорьж байна.

Зөрчлийн тухай хууль болон Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу манай улсад жилд дунджаар 4 сая орчим зөрчлийг хянан шийдвэрлэдэг байна. УИХ-аас өнгөрсөн оны 07 дугаар сарын 09-нд Зөрчлийн тухай хуульд оруулсан нэмэлт өөрчлөлтөөр 2026 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс улсын хэмжээнд бүртгэгдсэн зөрчлийн талаарх мэдээллийг нэг эх сурвалжид төвлөрүүлж эхэлсэн. Энэхүү шинэчлэлийн хүрээнд Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, Сангийн яам, Улсын ерөнхий прокурорын газар, И-Монгол академи УТҮГ хамтран Төрийн үйлчилгээний нэгдсэн систем E-Mongolia-д зөрчлийн торгуулийн мэдээллийг иргэн, хуулийн этгээдэд цахимаар хүргэх, торгууль төлөх үйлчилгээг нэвтрүүлсэн билээ. Гэхдээ торгуулийн төлбөр төлөх систем тодорхой хүрээнд хязгаарлагдмал, Smartcar.mn, Torguuli.mn зэрэг аппликейшн ажиллахгүй болсноор иргэд хуулиар хөнгөлөлт эдлэх хугацаанд торгуулиа төлж чадахгүйд хүрсэн тохиолдол цөөнгүй. Тэгвэл өнөөдрөөс уг асуудлыг бүрэн шийдвэрлэж байна. Тодруулбал, Ерөнхий сайд Н.Учралын “Чөлөөлье” санаачилгын хүрээнд Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Сангийн яам, Улсын ерөнхий прокурорын газартай хамтран торгууль төлөх үйлчилгээг төрийн мэдээлэл солилцооны “ХУР” системд нээлттэй API хэлбэрээр байршууллаа. Ингэснээр иргэд  өөрийн өдөр тутам ашигладаг банк, финтекийн аппликейшн болон бусад цахим сувгаар торгуулиа төлбөрийг хялбар төлөх боломж нээгдэж буй. Мөн аж ахуйн нэгж, байгууллагууд энэхүү үйлчилгээг өөрсдийн системдээ саадгүй нэвтрүүлэх нөхцөл бүрдэж байгаа юм. Ийнхүү төрийн байгууллагуудын API сервисийг иргэд, бизнесийн өдөр тутам хэрэглэдэг платформуудад нээлттэй болгосноор төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг шинэ түвшинд гаргаж, төрийн үйлчилгээг олон сувгаар хүргэхэд онцгой ач холбогдолтой.

Ерөнхий сайд Н.Учралын Засгийн газраас өгсөн чиглэлийн дагуу Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам Монгол Улсын хэмжээнд бүх салбарын үйл ажиллагааг цахимжуулах, мэдээллийг иргэдэд нээлттэй, ил тод болгох, төрийн үйлчилгээний хүртээмжийг сайжруулахад нэгдсэн бодлогыг хэрэгжүүлэн ажиллаж байна. Энэ хүрээнд Хууль зүй, дотоод хэргийн салбарын цахимжилтад үнэлгээ хийж иргэдэд нээлттэй, ил тод, хялбар иргэдийн хяналттай болгох зорилгоор Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам болон Хууль зүй, дотоод хэргийн яам хамтарсан Ажлын хэсэг байгуулахаар шийдвэрлэлээ. Ажлын хэсгийн чиг үүрэг: Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, И Монгол академи, Үндэсний дата төв, Кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх нийтийн төв: Салбарын хэмжээнд ашиглагдаж буй системийн үйл ажиллагаа болон аюулгүй байдал, техник тоног төхөөрөмжийг үнэлэх, мэдээллийн нэгдсэн санг бүрдүүлж, ажлын уялдаа холбоог хангахад зөвлөн туслах. Хууль зүй, дотоод хэргийн яам: Холбогдох хууль тогтоомжид дагалдах өөрчлөлтүүдийг хийх. Талууд ийнхүү чиг үүргээ харилцан тохиролцож, салбарын цахимжилтыг шинэ шатанд гаргахаар хэлэлцлээ.