May 2026

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж (дрон) жолоодлогын олон улсын тэмцээн Улаанбаатар хотноо хоёр өдрийн турш амжилттай зохион байгуулагдлаа. Тус тэмцээнд Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Беларусь Улс, БНХАУ, Япон Улс, Бүгд Найрамдах Казахстан Улс, БНСУ, ОХУ зэрэг 7 орны 52 баг тамирчид 3 төрлөөр өрсөлдөн, шилдгүүдээ тодруулсан юм. ​Шагнал гардуулах ёслолыг нээж Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал үг хэллээ. Тэрээр хэлсэн үгэндээ, “Монгол Улсын Засгийн газар нам өндрийн эдийн засгийг зөвхөн шинэ технологийн чиглэл бус, харин үндэсний хөгжил, эдийн засгийн бүтээмж, аюулгүй байдал, дижитал шилжилтийг холбосон шинэ стратегийн орон зай гэж үзэж байна” хэмээн онцлов. Түүнчлэн Засгийн газраас энэ салбарыг хөгжүүлэхдээ нийтийн болон агаарын тээврийн аюулгүй байдлыг хамгийн дээд түвшинд хангах, мөн инновац, бизнесийн санаачилгыг дэмжсэн ойлгомжтой, уян хатан, цахим зохицуулалтын орчныг бүрдүүлэх гэсэн хоёр үндсэн зарчмыг баримтлахыг дурдлаа. ​Дрон инженерчлэл, кодчилол, нислэгийн удирдлага, дата боловсруулалт, хиймэл оюун ухаан, геомэдээллийн систем зэрэг шинэ ур чадварууд нь Монголын залуучуудад дэлхийн зах зээлд өрсөлдөх боломжийг нээж байгааг Ерөнхий сайд цохон тэмдэглэв. “Иймээс боловсрол, мэргэжлийн сургалт, инновацын төвүүд, тэмцээн уралдаан, дадлагын хөтөлбөрүүдийг бодлогоор дэмжих нь нам өндрийн эдийн засгийн тогтвортой хөгжлийн үндэс болно” гэлээ. ​Ёслолын арга хэмжээнд Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан нар оролцож, шилдгээр шалгарсан баг, тамирчдад баяр хүргэн амжилт хүслээ. Шилдэг тамирчдыг танилцуулъя. БАГИЙН ДРОНЫ АНГИЛАЛ I байр. Алтан медаль: CHOPAN багийн тамирчин Takano Kanata /Япон Улс/                                               Lee Minseo /БНСУ/                                               Peng Longxin /БНХАУ/ II байр. Мөнгөн медаль: APEX багийн тамирчин       А.Дөлгөөн /ЗХЖШ/                                               Ц.Хас-Очир /ЗХЖШ/                                                Г.Тэнтэргэл /Дархан-Уул аймгийн ХУРДАН клуб/ III байр. Хүрэл медаль: TATAR багийн тамирчин      О.Эрдэмтулга                                               С.Улсболд                                               Б.Алтантүрүү МЭРГЭЖЛИЙН ЕРӨНХИЙ АНГИЛАЛ I байр. Алтан медаль: Lee Minseo /БНСУ/ II байр. Мөнгөн медаль: Yu Jingchun /БНХАУ/ III байр. Хүрэл медаль: Yu Enning /БНХАУ/ ЖИЖИГ ДРОНЫ АНГИЛАЛ I байр. Алтан медаль: Lee Minseo /БНСУ/ II байр. Мөнгөн медаль: О.Эрдэмтулга /Монгол Улс/ III байр. Хүрэл медаль: Kunilov Theodore /ОХУ/ Олон улсын тэмцээний ерөнхий зохион байгуулагчаар Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, хамтран зохион байгуулагчаар Батлан хамгаалах яам, Зам, тээврийн яам, Харилцаа холбооны зохицуулах хороо, Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар, Төрийн цахим үйлчилгээний зохицуулалтын газар, Зэвсэгт хүчний Жанжин штаб, Зэвсэгт хүчний Агаарын цэргийн командлал, Хил хамгаалах ерөнхий газар, Онцгой байдлын ерөнхий газар, Иргэний нисэхийн ерөнхий газар, Радио телевизийн үндэсний сүлжээ, Монголын дрон нисгэгчдийн холбоо, Монголын нисгэгчгүй хэрэгслийн холбоо, Монголын STEAM боловсролын академи, Юнител группт, МИАТ нийт 30 гаруй байгууллага ажиллалаа.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин, “Үндэсний дата төв”-ийн гүйцэтгэх захирал Б.Дагвасүмбэрэл, “И Монгол академи” УТҮГ-ын гүйцэтгэх захирал М.Баттулга нар Монголын технологийн салбарын хөгжүүлэгчдийн хамгийн том цугларалт “DevSummit 2026” уулзалтын “Үндэсний хиймэл оюуны стратеги” хуралд панелистаар оролцлоо. Энэ үеэр Цахим хөгжил, инноваци, харилцаа холбооны салбарын бодлогын гол чиглэлүүд, төлөвлөж буй ажлуудын талаар нээлттэй хэлэлцлээ. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны салбарт дараах тэргүүлэх үндсэн 5 чиглэлийг баримтлахаа танилцуулав. Үүнд, -Өгөгдөлд суурилсан цахим эдийн засгийг хөгжүүлнэ. -Хиймэл оюун суурьтай инновацыг дэмжинэ. -Цахим засаглалыг бэхжүүлж, иргэдийн хяналтыг нэмэгдүүлнэ. -Цахим орчны аюулгүй байдлыг сайжруулж, нийгмийн сүлжээнд хүүхдийн оролцоог хамгаална. -Бүх нийтийн цахим ур чадварыг нэмэгдүүлнэ. ЦХИХХ-ны сайд Ч.Номин “Дэлхий дахинд хиймэл оюуны хөгжил, түүний хэрэглээ асар хурдацтай хөгжиж буй өнөө үед хиймэл оюуны тооцоолох чадамжтой дата төвүүдийг бий болгох зорилт, оролдлого, эрэлт нэмэгдэж буй. Гэсэн хэдий ч гол асуудал нь эрчим хүчний хангамж, газар зүйн тохиромжтой бүс, хууль, эрх зүйн таатай орчин болоод байна. Манай улсын хувьд газар зүй, байгаль, цаг уур нь дата төвийн үйл ажиллагаа явуулахад нэн таатай орчинд тооцогдож байгаа хэдий ч хууль, эрх зүйн хувьд бэлэн биш байна. Тиймээс сэргээгдэх эрчим хүчний найдвартай, хямд эх үүсвэр бүхий ногоон дата төвүүд байгуулахад гадаад болон дотоодын хөрөнгө оруулагчдыг татахдаа: -Эрчим хүчний бие даасан байдал – Power Sovereignty -Харилцаа холбооны сүлжээний бие даасан байдал – Network Sovereignty -Хууль эрх зүйн хараат бус байдал – Legal Sovereignty бүхий орчныг бүрдүүлэхийг санал болгож байна. Үүний тулд Монгол Улсын Засгийн газар хууль эрх зүй, дэд бүтцийн бэлэн байдлыг хангаж ажиллах болно” хэмээн онцоллоо.

-Нийгмийн сүлжээнд хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах тухай анхдагч хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг үргэлжилж байна- Уг хэлэлцүүлэгт Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, Боловсролын яам, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам, Хүүхэд, гэр бүлийн хөгжил, хамгааллын ерөнхий газар, Цагдаагийн ерөнхий газар, И-Монгол академи УТҮГ-ын холбогдох албан тушаалтнууд илтгэл тавьж, хэлэлцүүллээ. Хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг Сонгинохайрхан дүүргийн “Ирээдүй” цогцолборт зохион байгуулсан. Мөн Хан-Уул, Чингэлтэй, Баянгол, Баянзүрх, Сүхбаатар, Налайх, Багануур дүүрэгт хэлэлцүүлгийг үргэлжлүүлж, нийт 1100 гаруй хүүхдийг хамрууллаа. Энэ үеэр хуулийн төслийн үзэл баримтлал, зохицуулалтын шаардлага, хуулийн заалтуудын талаар танилцуулж, хүүхдүүдээс судалгаа, асуумж авсан юм. Цахим сүлжээнд хүүхдүүдэд аюулгүй орчныг бүрдүүлэхэд тэдний санал бодол үнэ цэнтэй. Тиймээс хүүхдүүдийн дуу хоолойг сонсох, тэдэнд тулгамдаж буй асуудлын шийдлийг тодорхойлоход хэлэлцүүлгийн зорилго чиглэсэн. Цаашид хэлэлцүүлгийг үргэлжлүүлэн зохион байгуулах бөгөөд сургуулиудын багш, нийгмийн ажилтан, сэтгэл зүйчдийг хамруулах юм.

Монгол Улсын Засгийн газрын 108 дугаар тогтоолоор баталсан “Цахимаар нэн тэргүүнд” бодлогын зөвлөмж, үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд Сонгинохайрхан дүүрэгт “Цахим ур чадварын хоцрогдлоос чөлөөлье” сургалтыг амжилттай зохион байгуулж, 1200 гаруй иргэнийг хамрууллаа. Кибер аюулгүй байдал, цахим ур чадвар олгох энэхүү бүсчилсэн сургалтад дүүргийн иргэд, сурагчид, ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд болон хугацаат цэргийн албан хаагчид өргөнөөр оролцов. Оролцогчдын тоон мэдээллийг бүсчлэн харуулбал: Мөн дүүргийн 43 хорооны 400 гаруй ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд зориулсан тусгайлсан сургалтыг зохион байгуулсан. Энэ үеэр төрийн цахим үйлчилгээг бие даан авах, “E-Mongolia” болон бусад цахим платформыг ашиглах, цахим орчин дахь эрсдэлийг таньж мэдэх, өөрийгөө хамгаалах ур чадварыг эзэмшүүлэхэд түлхүү анхаарч ажиллав. Сургалтын үеэр иргэдэд цахим орчныг зохистой ашиглах, цахим залилан, мэдээлэл алдагдах эрсдэл, фишинг (phishing) халдлага болон хиймэл оюунд суурилсан шинэ төрлийн кибер халдлагуудын талаар бодит мэдээлэл өгсөн юм. Түүнчлэн хувийн мэдээллээ хэрхэн хамгаалах, цахим орчинд хариуцлагатай, аюулгүй ашиглах зөвлөмжүүдийг өглөө. Сургалтын үеэр дараах сэдвүүдийн хүрээнд мэдээлэл, илтгэл танилцуулсан юм. Үүнд: “Цахимаар нэн тэргүүнд” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд цаашид иргэдийн цахим ур чадвар, мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдлэгийг үе шаттай нэмэгдүүлэх энэхүү сургалт, нөлөөллийн арга хэмжээг үргэлжлүүлэн зохион байгуулна.

Монгол Улсын Засгийн газрын 108 дугаар тогтоолоор батлагдсан “Цахимаар нэн тэргүүнд” бодлогын зөвлөмжийн хүрээнд Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас үндэсний хөдөлгөөнийг орон даяар өрнүүлж байна. Төрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, иргэдийн цахим ур чадварыг дээшлүүлэх, төрийн үйлчилгээг иргэн төвтэй, хүртээмжтэй хэлбэрт шилжүүлэх зорилготой тус хөдөлгөөнийг Сонгинохайрхан дүүрэгт сургалт, нөлөөллийн арга хэмжээгээр албан ёсоор эхлүүллээ. Арга хэмжээний эхний өдөр өсвөрийн “Хурдан” клубийн гишүүд болон Ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах ангийн 200 гаруй сурагчийг хамруулсан сургалт зохион байгуулав. Энэ үеэр хүүхэд багачуудад цахим орчинд сурч хөгжих, ур чадвараа дээшлүүлэх, сөрөг агуулгаас өөрийгөө хамгаалах болон цахим дээрэлхэлтээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр мэдлэг, дадал олголоо. Түүнчлэн цахим манлайллыг төлөвшүүлэх зорилгоор Сонгинохайрхан дүүргийн Засаг даргын дэргэд өсвөрийн “Хурдан” клубийг байгуулж, 160 сурагчийг “Цахим элч”-ээр бэлтгээд байна. Бүх нийтийн цахим ур чадварыг нэмэгдүүлэх сургалтуудыг тус дүүргийн Өнөр, Толгойт, Баянхошуу зэрэг бүсэд зохион байгуулж, нийт 5,000 гаруй иргэнийг хамруулахаар төлөвлөсөн. Тухайлбал, Толгойт бүсийн өнөөдрийн (2026.05.27) сургалтад 130 гаруй иргэн хамрагдсан бөгөөд маргааш цэргийн албан хаагчдад зориулсан тусгайлсан арга хэмжээ зохион байгуулагдах юм. Аяны хүрээнд цахим ур чадварын сургалтыг дараах агуулгаар зохион байгуулж байна. Үүнд:

Нийгмийн сүлжээнд хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг үргэлжилж байна. Өнөөдрийн (2026.05.27) хэлэлцүүлгийг Чингэлтэй дүүргийн 50 дугаар дунд сургууль, Баянгол дүүргийн “Оюун ухаан” дунд сургуульд зохион байгуулж, 100 гаруй хүүхдүүдийг хамрууллаа. Хэлэлцүүлгийн зорилго нь хуулийн төслийн үзэл баримтлал, зохицуулалтын шаардлага, цахим орчин дахь хүүхдийн аюулгүй байдлын асуудлыг Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчид, багш ажилтнуудад танилцуулж, санал бодлыг нь тусгахад чиглэж байгаа юм.

(English below) Дэлхийн Банкны санхүүжилтээр Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны хэрэгжүүлж буй “Ухаалаг Засаг II” төслийн хүрээнд “Кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх нийтийн төвд техник болон програм хангамж нийлүүлэх, Үндэсний хэмжээний кибер халдлагад хариу үзүүлэх хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх систем, тоног төхөөрөмж нийлүүлэх” ажилд тендер шалгаруулалтыг зарлаж байна. Хугацаа: 2026 оны 07-р сарын 08-ны өдөр, 15:00 цаг 10 минут   Дэлгэрэнгүй: https://user.tender.gov.mn/mn/invitation/detail/1778814935964 https://projects.worldbank.org/en/projects-operations/procurement-detail/OP00446958 ************ The World Bank financed “Smart Government II” Project, implemented by the Ministry of Digital Development, Innovation and Communications invites Proposals from the eligible Bidders for Hardware and software licenses for the Public Cyber Security Incident Response Team (PCSIRT) in two lots. RFB Reference No.: MN-MDDC-525750-GO-RFB-2.3.1 Submission Deadline: July 08, 2026, 15:10 PM (UB time) More information: https://user.tender.gov.mn/mn/invitation/detail/1778814935964 https://projects.worldbank.org/en/projects-operations/procurement-detail/OP00446958 https://www.smart.gov.mn

“Монгол Улсын Засгийн газрын хуралдааны журам”-ын дагуу нийтийн ашиг сонирхлыг хөндсөн асуудлаар иргэдийн гаргасан санал, санаачилгыг “e-zasag.mn” цахим системд 30-аас доошгүй хоног байршуулж, олон нийтийн саналыг авах зохицуулалт хэрэгжиж байна. Иймд Засгийн газрын шийдвэр гаргах түвшинд иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх, төрийн үйл ажиллагаанд иргэдийн саналыг тусгах, цахим оролцоог дэмжих зорилгоор “e-zasag.mn” системд нэвтэрч, саналаа идэвхтэй өгч оролцоно уу.

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Цагдаагийн ерөнхий газар, Харилцаа холбооны зохицуулах хороо, Монголын банкны холбоо, ЖАЙКА олон улсын байгууллагатай хамтран “Цахим залилангаас сэргийлье” аяныг эхлүүллээ. Үндэсний хэмжээнд нэг сарын хугацаатай зохион байгуулах энэхүү аяны талаар өнөөдөр /2026.05.19/ хэвлэлийн бага хурал зарлаж, мэдээлэл өгөв. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Мягмарнаран хэвлэлийн бага хурлыг нээж хэлсэн үгэндээ, “Монгол Улс олон улсын байгууллага, түнш орнуудтай Кибер аюулгүй байдлын чиглэлээр төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, туршлага солилцох, хүний нөөцийн чадавхыг бэхжүүлэхэд анхаарч ажилладаг. Үүний нэг илрэл нь Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, Япон Улсын ЖАЙКА олон улсын байгууллага хамтран хэрэгжүүлж буй “Кибер аюулгүй байдлын хүний нөөцийг чадавхжуулах 2024-2026 хөтөлбөр” юм. Хөтөлбөрийн хүрээнд цахим орчны аюулгүй байдал, цахим хэрэглээний мэдлэг, мэдээллийг нэмэгдүүлэх, цахим залилангийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэхэд чиглэсэн соён гэгээрүүлэх арга хэмжээнүүдийг тодорхой үе шаттай авч хэрэгжүүлж байна. Мэдээллийн технологи хурдтай хөгжиж, иргэдийн цахим сүлжээний хэрэглээ өдрөөс өдөрт нэмэгдэж байна. Нийт иргэдийн 83 хувь нь буюу таван хүн тутмын дөрөв нь цахим сүлжээ ашигладаг гэсэн тоон судалгаа бий. Тиймээс бид олон нийтийн цахим ур чадварыг хөгжүүлэх, олон нийтийн сүлжээнд залилан мэхлэх гэмт хэрэг, хуурамч мэдээллээс өөрийгөө болон гэр бүлээ хамгаалах чиглэлээр сургалт, сурталчилгаа зохион байгуулж ажилладаг. Та бүхэн “Цахим залилангаас сэргийлье” үндэсний аяныг дэмжээрэй” хэмээн уриалав. Хэвлэлийн бага хуралд мөн Цагдаагийн ерөнхий газрын урьдчилан сэргийлэх албаны Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн дарга, цагдаагийн дэд хурандаа Б.Өсөхбаяр, Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх газрын Цахим халдлага залилантай тэмцэх хариу арга хэмжээний хэлтсийн дарга, хошууч Э.Батмөнх, Монголын банкны холбооны гүйцэтгэх захирал Л.Амар,  Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны Интернет сүлжээ үйлчилгээний газрын дарга Б.Дашбалбар, Кибер халдлага, зөрчилтэй тэмцэх нийтийн төвийн захирал Э.Амарсанаа нар оролцож, хариуцсан чиг үүргийнхээ хүрээнд мэдээлэл өглөө. Монгол Улсын хэмжээнд цахим орчинд залилах гэмт хэрэг 2024 онд 11,711 байсан бол 2025 онд 12,233 болж 522 нэгжээр буюу 4.5 хувиар өсчээ. Өнөөдрийн хэвлэлийн бага хуралд 10 гаруй телевиз, мэдээллийн 5 сайт хүрэлцэн ирж нийгмийн хариуцлагын хүрээнд аяны мэдээллийг түгээлээ. “Цахим залилангаас сэргийлье” аяны хүрээнд: Ингэснээр: