Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

ҮЙЛ ЯВДАЛ

Х.Энхманлай: Сансар судлалыг хөгжүүлэхэд энэ талаар баримтлах бодлого, уг асуудлыг зохицуулсан хууль тогтоомж хоёр хоршиж байж үр дүнгээ өгнө.

2022.12.30

Сансар судлалыг хөгжүүлэхэд баримтлах чиглэл батлагдсантай холбогдуулан ЦХХХЯ-ны Харилцаа, холбооны бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Х.Энхманлайтай ярилцлаа.

“Монгол Улсад Сансар судлалыг хөгжүүлэхэд баримтлах чиглэл” энэхүү баримт бичгийн зорилго юу вэ?

Дэлхий нийтээр сансар судлалын салбар эрчимтэй хөгжиж, энэхүү хөгжил нь тусгаар тогтносон улс бүрийн анхаарал хандуулах шаардлагатай асуудлуудын нэг болж, цаашлаад бидний өдөр тутмын амьдралд сансрын технологийн хэрэглээ өргөн нэвтэрч эхлээд байна. Миний бие энэ жил Ази номхон далай сансрын хамтын ажиллагааны байгууллагын удирдах зөвлөлийн 16 дугаар хуралд оролцоход ихэнх улс орнууд сансар судлалын талаар төрөөс баримтлах бодлого болон хууль тогтоомжтой /Space policy болон Space law/ болж байгаа талаар яригдлаа. Бид энэхүү олон улсын чиг хандлагыг даган, ойрын 10 жилийг харсан баримтлах чиглэлтэй болох нь зүйтэй гэж үзэн ажлаа эхлүүлсэн бөгөөд холбогдох 37 байгууллагаас санал авч, хамтарсан хэлэлцүүлэг зохион байгуулж, Шинжлэх ухааны академи, Их сургуулиуд, яамд, энэ чиглэлийн мэргэжилтэн судлаачид зэрэг олон талын төлөөллийг оролцуулан боловсруулсан.

Уг баримтлах чиглэлийн зорилго нь сансар судлалын техник технологийг хөгжүүлэх, үндэсний хиймэл дагуул хөөргөх, хиймэл дагуулын мэдээллийг боловсруулан ашиглах үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх замаар Монгол Улсад сансар судлалыг хөгжүүлэхэд оршиж байгаа юм.

Агуулга, хамрах хүрээний талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?

Space policy болон Space law гэсэн 2 ойлголт байдаг. Space policy нь тухайн улс ер нь сансар судлал, сансрын технологийн чиглэлээр урт, дунд хугацаандаа ямар бодлого баримтлах юм гэдгийг харуулсан баримт бичиг байдаг. Бид үүнийг боловсруулахыг зорьсон. Цахим хөгжил, харилцаа холбооны сайдын эрхлэх асуудлын хүрээнд сансар судлалын талаар ойрын 10 жилдээ баримтлах бодлогын чиглэлийг батлан гаргаснаар холбогдох байгууллагууд нэгдсэн удирдлага зохион байгуулалтад орж, 2023-2033 онд сансар судлал, сансрын технологийг хөгжүүлэх төлөвлөгөө гарган хамтарч ажиллах өндөр ач холбогдолтой юм.  

Сая Space law буюу сансрын хууль тогтоомжийн талаар дурдлаа. Энэ талаар дэлгэрүүлбэл?

Тийм ээ, сансар судлалын талаар баримтлах бодлого болон уг асуудлыг зохицуулсан хууль тогтоомж 2 нь хоршиж байж үр дүнгээ өгдөг туршлага бий. Бид баримтлах чиглэлээ гаргасан бол одоо энэ талын хуультай болох шаардлагатай. Мэдээж хуулийн төсөл боловсруулахын өмнө судалгаа хийнэ. Судалгаагаар үнэхээр сансар судлалын талаар хууль батлах хэрэгцээ шаардлага байгаа эсэхийг нарийвчлан гаргаж ирнэ. Уг чиглэлийн хууль гэдэг нь Монгол Улсын сансар судлал, сансар огторгуйн уудам, гео мандлын орон зайг ашиглах, сансрын техник технологийг хөгжүүлэх, сансрын хог хаягдлын асуудлыг зохицуулах зэрэг ойлголтыг тусгасан эрх зүйн баримт бичиг юм.

Сансар судлалын талаар хуультай болно гэхээр хол сонсогдож магадгүй. Гэтэл бидний зулай дээрээс эхлээд 40,000 км хүртэлх орон зай өөрөө тодорхой хэмжээний зохицуулалт шаарддаг. Мөн бид өөрийн гэсэн өмчилсөн газартай байдаг шиг Монгол улсад ч сансрын тойрог замд 2 байрлал бий. Уг байрлалаа хэрхэн оновчтой ашиглах асуудлыг ч зохицуулах шаардлагатай. Цаашлаад сансрын хог хаягдал, гараг эрхсийн судалгаа, сар, марсыг эзэмших бусад орны төлөвлөгөө зэрэг томоохон төслүүдэд манай судлаачид, мэргэжилтнүүд орж ажиллах бүрэн боломжтой. Тиймээс бид олон улсын байгууллагуудын зөвлөмжийн дагуу энэ чиглэлийн хууль тогтоомжийн талаар судалж эхлээд байгаа юм.

Баримтлах чиглэлийн гол үзэл санаа нь юу вэ?

2040 он гэхэд 1,3 их наяд $ болж өсөх сансрын технологийн асар том зах зээлд бид бага ч гэсэн орон зай эзлэхийн төлөө ажиллах ёстой. Нөгөө талаар хүчирхэг гүрнүүд сарыг, марсыг хамтран судлах, эзэмших томоохон хөтөлбөр гаргаж үүндээ жижиг гэлтгүй бусад улсуудыг татан оролцуулах хандлагатай байна. Од, гараг эрхэс судлал шинэ шатанд гарч, нам орбитын хиймэл дагуулын зах зээл шинэ өрсөлдөөний талбар болж, мэдээлэл харилцаа холбооны салбарын бүтээгдэхүүн үйлчилгээ сансрын холбоотой уялдаатай хөгжих дүр зураг харагдаж байна. Эдгээр өөрчлөлт, хөгжлөөс бид хоцорч болохгүй, тодорхой хэмжээнд оролцох ёстой, үүний тулд дотоод гадаадад мэргэжилтнүүдийг бэлтгэх, тэднийг судалгаа шинжилгээ, төсөл хөтөлбөрүүдэд оролцуулах, өөрийн сансрын байршлаа үр дүнтэйгээр ашиглах, үндэсний чадавхийг бэхжүүлэх зэрэг үзэл санааг уг баримт бичигт тусгаж өгсөн.

Сансар судлалын салбарт өнөөдрийг хүртэл улс орнуудын Засгийн газар голлох үүрэгтэй байсан. Сүүлийн жилүүдэд ОУ-д хувийн хэвшлийн оролцоо нэмэгдэж байна. Энэ чиг хандлагад хэрхэн нийцсэн бэ?

Сансар судлал дахь хувийн хэвшлийн оролцоог хэрхэн дэмжсэн бэ?

Сансар судлалын салбар анх 1950-1960 оноос хөгжиж эхэлж байхад төрийн оролцоо их байсан бол сүүлийн үед хувийн хэвшлийн оролцоо зонхилж байна. Үүний нэг тод илрэл нь Space X компанийн үйл ажиллагаа юм. Та бүхний сайн мэдэх Starlink компанийг байгуулснаар дэлхийн нам орбитод 42,000 бага оврын хиймэл дагуулыг хөөргөх замаар дэлхийн өнцөг булан бүрт интернэт хүргэхээр ажиллаж байна. Манай улсын хувийн хэвшлийн Ондо сат ХХК ч бас энэ зах зээлд гарахаар үйл ажиллагаагаа эхлүүлээд байгааг та бид мэднэ.

Тус баримтлах чиглэлд хувийн хэвшлийн оролцоог сансар судлал, сансрын технологийн үйл ажиллагаанд ил тод байдлыг эрхэмлэх, өмчийн хэлбэрийг үл харгалзан тэгш оролцоо, чөлөөт өрсөлдөөнийг хангана гэж зааж өгсөн.

Гадаад хамтын ажиллагаа талаар дурдвал, тус баримт бичигт хэрхэн тусгагдсан бэ?

Сансар судлалыг хөгжүүлэхэд гадаад хамтын ажиллагаа манай улсын хувьд нэн чухал асуудлыг нэг юм. Жишээ нь: олон улсын хэмжээнд өөрийн орны байр суурийг бэхжүүлэн, сансрын уудмыг энхийн зорилгоор ашиглах олон улсын хамтын ажиллагаанд идэвхтэй оролцоно гэж заасан байгаа. Бүр нарийн чиглэл гэвэл Сансрын нисэгчийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх, Сар, Марс болон сансрын биетийн судалгааг хөгжүүлэх олон улсын хөтөлбөрт хамрагдах, олон улсын болон бусад улсын сансрын станц дээр хийгдэж байгаа судалгаа шинжилгээний ажилд оролцох, олон улсын сансрын хамтын ажиллагааны байгууллагуудад гишүүнээр элсэх зэрэг ажлуудыг нарийн зааж өгсөн.

Ярилцаж, мэдээлэл өгсөн танд баярлалаа.

Бусад мэдээ

Цахим шилжилтийг үндэсний хэмжээнд эрчимжүүлэх, төрийн цахим үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, иргэдийн цахим ур чадварыг дээшлүүлэх “Цахимд хэвшье” уриатай Цахим хөгжлийн өдөрлөг нэгдсэн арга хэмжээ Баян-Өлгий аймагт болно

Мэдээллийн технологийн үндэсний программ хангамж үйлдвэрлэгч компаниудын бүтээгдэхүүн үйлчилгээ, үзэсгэлэн худалдаа, мэргэжлийн багийн зөвлөх үйлчилгээ Аймгийн удирдах албан тушаалтан, төрийн албан хаагчид, ЕБС-ийн багш, сурагчид, жижиг дунд бизнес эрхлэгч, аж ахуй нэгж, хувиараа бизнес эрхлэгч, иргэд, олон нийтэд зориулсан тусгай хөтөлбөр бүхий сургалт, хичээлүүд нэгэн зэрэг зохион байгуулагдана.

Иргэдийн цахим ур чадварыг дээшлүүлэх, үндэсний контент үйлдвэрлэлийг дэмжин ажиллах “Цахим ур чадвар олгох төв” нээгдлээ

ҮЙЛ ЯВДАЛ Иргэдийн цахим ур чадварыг дээшлүүлэх, үндэсний контент үйлдвэрлэлийг дэмжин ажиллах “Цахим ур чадвар олгох төв” нээгдлээ 2022.12.15 Монгол Улс, БНСУ-ын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх ажлын хүрээнд БНСУ-ын Үндэсний мэдээллийн нийгэмлэгийн агентлагийн буцалтгүй тусламжаар “Цахим ур чадвар олгох төв” төслийг амжилттай хэрэгжүүлж өнөөдөр /2022.12.15/ нээлтээ хийлээ. Нээлтийн үйл ажиллагаанд ЦХХХ-ны сайд Н.Учрал, БНСУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин Сайдын яамны консул Ким Чол Сан, БНСУ-ын Үндэсний мэдээллийн нийгэмлэгийн агентлагийн дэд ерөнхийлөгч Пак Вон Жэй тэргүүтэй зочид төлөөлөгчид оролцон, тус төвийн үйл ажиллагаатай танилцаж, цаашдын хамтын ажиллагааны талаар санал солилцлоо. ЦХХХЯ-ны дэмжлэгтэйгээр нээгдэж буй энэхүү төв нь бүх нийтийн цахим ур чадварыг нэмэгдүүлэх, тэр дундаа харааны бэрхшээлтэй иргэдэд төрийн үйлчилгээг хүртээмжтэй хүргэх чиглэлээр сургалт, арга хэмжээ зохион байгуулахаас гадна үндэсний контент үйлдвэрлэгчдийг дэмжих зорилготой бөгөөд Мэдээлэл, технологийн үндэсний парк үйл ажиллагааг нь бүрэн хариуцан ажиллах бол бүх нийтэд цахим ур чадвар олгох сургалтыг И-Монгол академитай хамтран зохион байгуулах юм. Тус төвд иргэдийн цахим ур чадварыг дээшлүүлэх сургалт явуулах иж бүрэн компьютер, тоног төхөөрөмжийн бүрдэл бүхий 2 танхим, интернэт кафе, видео уулзалтын өрөө, тоон контент бүтээх, контент бүтээгчдийг дэмжин хөгжүүлэх 2 танхим зэргийг 100% тоноглож, засвар, тохижилтын ажлыг шийдвэрлэсэн бөгөөд зорилтод болон нийгмийн хэрэгцээт бүлэгт чиглэсэн сургалт, үйл ажиллагаа явуулах боломжтойгоороо онцлог юм. БНСУ-ын Үндэсний мэдээллийн нийгэмлэгийн агентлаг нь олон улсад Мэдээлэл хандалтын төв байгуулах (IAC) төсөл хэрэгжүүлдэг бөгөөд энэхүү төв нь 52 дахь нь болж байна.   Share on facebook Share on twitter Бусад мэдээ

ZJU-APSCO English Master and Doctoral Programs 2026

Introduction to Zhejiang University (ZJU) Zhejiang University (ZJU) is a leading higher education institution in China, as well as one of its oldest. Its roots can be traced back to the founding of the Qiushi Academy in 1897. Located in Hangzhou, one of China’s most picturesque cities, ZJU consists of seven faculties and 40 schools. It is home to around 4,600 full-time faculty members, including 27 members of the Chinese Academy of Sciences and 21 members of the Chinese Academy of Engineering. Comprising seven campuses, ZJU has over 67,000 full-time students, including over 5,500 international students  Recognized as the 27th in the 2024 Academic Ranking of World Universities, the University prides itself on a culture of innovation. ZJU researchers are making an impact across many priority areas that address global challenges, including clean energy, biotechnology, smart city, advanced materials, precision medicine, and global public health. ZJU has partnerships with more than 200 institutions from over 40 countries/regions worldwide. In collaboration with the Universities of Edinburgh and Illinois, it has also established ZJU-UoE Institute and ZJU-UIUC Institute on Haining International Campus, exploring new models of higher education that combine the best practices of east and west.  With its commitment to seeking truth and pursuing innovation, ZJU is dedicated to advancing knowledge, addressing pressing societal needs and contributing to a sustainable future. Available Programs (Full English Taught) Master Program Schools Major Remarks Mechanical Engineering http://me.zju.edu.cn/meenglish/main.psp Mechanical Engineering Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU supervisor Energy Engineering http://www.doe.zju.edu.cn/doeen Power Engineering and Engineering Thermophysics Suggested to Have: Form of Provisional Acceptance of International Student by ZJU supervisor   Contact: +86 571 87951008, yitonghua@zju.edu.cn Information Science and Electronic Engineering http://www.isee.zju.edu.cn/iseenglish/ Electronics Science and Technology Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU supervisor Contact: +86 571 87951729, zhongtingting@zju.edu.cn Control Science and Engineering http://www.cse.zju.edu.cn/cseenglish/main.htm Control Science and Engineering Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU supervisor Computer Science and Technology http://www.en.cs.zju.edu.cn/ Software Engineering Give priority to applicants who have Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU Supervisor   Contact: +86 571 87953863, qiaoliqing@zju.edu.cn Doctoral Program Schools Major Remarks Aeronautics and Astronautics http://saa.zju.edu.cn Mechanics Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU Supervisor Aeronautical and Astronautical Science and Technology Electronic Science and Technology Physics http://physics.zju.edu.cn Physics Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU Supervisor Mechanical Engineering http://me.zju.edu.cn Mechanical Engineering Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU Supervisor Materials Science and Engineering http://mse.zju.edu.cn Materials Science and Engineering Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU Supervisor Energy Engineering http://www.doe.zju.edu.cn Power Engineering and Engineering Thermophysics Suggested to Have: Form for Provisional Acceptance International Student by ZJU Supervisor Contact: +86 571 87951008, yitonghua@zju.edu.cn Information Science and Electronic Engineering http://www.isee.zju.edu.cn Electronic Science and Technology Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU supervisor Contact: +86 571 87951729, zhongtingting@zju.edu.cn  Information and Communication Engineering Control Science and Engineering http://www.cse.zju.edu.cn Control Science and Engineering Must Have: Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU supervisor Computer Science and Technology http://www.cs.zju.edu.cn  Software Engineering Give priority to applicants who have Form for Provisional Acceptance of International Student by ZJU Supervisor   Contact: +86 571 87953863, qiaoliqing@zju.edu.cn Biomedical Engineering and Instrument Science http://www.cbeis.zju.edu.cn Biomedical Engineering Must Have: Form of Provisional Acceptance of International Student by ZJU Supervisor; Please contact the relevant professor to confirm language of instruction Introduction to Schools http://me.zju.edu.cn/meenglish/main.psp http://www.doe.zju.edu.cn/doeen/ http://www.isee.zju.edu.cn/iseenglish/ http://www.cse.zju.edu.cn/cseenglish/main.htm http://www.en.cs.zju.edu.cn/ http://esaa.zju.edu.cn/ http://www.cbeis.zju.edu.cn/cbeisen/ Scholarship and Program Application Applicants should Complete Online Applications of both CSC system(https://studyinchina.csc.edu.cn/#/register) and ZJU system (https://intlstudent.zju.edu.cn/) no later than December 22, 2025 (Beijing Time) and email all the documents to the Contact Person at APSCO. The CSC Online Application System is available at: https://studyinchina.csc.edu.cn/#/register Scholarship Type: B ZJU’s University Code: 10335 The ZJU Online Application System for International Students is available at: https://intlstudent.zju.edu.cn/ Note: for more details, please visit the introduction of Chinese Government Scholarships at CSC website: https://www.campuschina.org/scholarships/index.html Note:  If the applicant is concluded to have Chinese citizenship by the exit-entry administrations of the Chinese public security organs after application, admission or enrollment, their application eligibility, admission offer, enrollment qualification, or student status shall be revoked.. English Language Tests Minimum Requirement Remarks IELTS 6.5   TOEFL 90   Duolingo 120   Cambridge Certificate in Advanced English (CAE) 180   Cambridge Certificate of Proficiency in English (CPE) 180   Note: Applicants who apply for exemption from submitting language test scores must upload relevant documents to the Language Proficiency Certificate Section of ZJU Online Application System. Note: Note: If applicants re-fill or modify the application information in CSC Online Application System after they have submitted the application, they need to send the updated Application Form for Chinese Government Scholarship to the admission email of Zhejiang University; otherwise the university may not be able to process the application. Application fee: RMB 800 yuan (non-refundable) Application fee should be paid in the online application system of ZJU before deadline. One who fails to pay application fee, his or her application will not be processed. Note: Please check your account of ZJU application system frequently before the result comes out in case there may be requirements for supplementary documents submission. Registration Medical Insurance (Fee: RMB 800 Yuan/Academic year) Accommodation More Information To find a supervisor, please visit https://person.zju.edu.cn/index/en/ Website of the Online Application System: Website of Zhejiang University International Admissions: Website of the International College of Zhejiang University: Contact Information APSCO: Ms. Charis Xiong Add: ASIA-PACIFIC SPACE COOPERATION ORGANIZATION (APSCO)     Building 13&14, Section 3, No.188, South Street Fourth Ring, Fengtai District,     Beijing, China E-mail: charis@apsco.int Telephone: +86-(0)10-6370 2677 Ex.404 Website: http://www.apsco.int ZJU: Add: Room 418, International College Building, West Zone, Zijingang Campus, Zhejiang University, Hangzhou, China       admissionmaster@zju.edu.cn (Master’s Degree Programs)              +86 571 87951537 (Master’s Degree Programs) Note: Should there be any change in the above content, the final interpretation from the International College of Zhejiang University shall prevail. Please pay attention to the update of the