Монголын радиогийн хөгжил /Цуврал №2/

EVENT

2021.01.25

Улаанбаатар хотын радио узелийн хүчин чадлыг 1940 онд 1200 Вт болгон нэмэгдүүлж, Холбооны хэрэгсэл засварлах анхны газрыг байгуулсан байна. 1943-1947 онуудад Радио нэвтрүүлэх станцыг нөөцтэй болгох асуудал дайны жилүүдэд яригдаж, нөөц нэвтрүүлэх станцыг Улаанбаатар хотын Ногоон нуурын зүүн талд 1 кВт –ын чадалтай богино долгионы нэвтрүүлэх станц модон матчтай антентайгаар байгуулж, радио холбооны зориулалтаар ашиглаж, радио нэвтрүүлгийн нөөц станцтай байхаар төлөвлөжээ. Мөн Сүхбаатар, Баян- Өлгий, Хужирт, Төв аймаг, Баянхонгор аймаг, Хөвсгөлийн аймгийн Хатгал тосгонд тус, тус радио узелиуд шинээр байгуулагдсан байна. МАХН-ын 11-р их хурлаас 1947 онд анхдугаар таван жилийн төлөвлөгөөг баталсан бөгөөд тус төлөвлөгөөт зорилтуудын дагуу Улаанбаатар хотыг бүх аймгийн төвүүдтэй шууд харилцаа тогтоох зорилгоор аймгийн төвүүдэд харилцааны радио станцууд байгуулах, 280 сумыг “Родина” хүлээн авагчтай болгох, томоохон сум, суурин газруудад радио зангилаа байгуулж, радио цэгийн тоог нэмэгдүүлэх ажлуудыг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж тухайн 5 жилдээ хийж дуусгажээ. Монголын богино долгионы радио нэвтрүүлгийг Европын зарим орон, тухайлбал Швед, Англид сонссон тухай захидал мэдээ ирдэг болж, 1947 онд Америкийн Атлантик-сити, 1948 онд Мексикийн Мехико хотноо болсон радио давтамжийн Олон улсын бага хуралд Монголын радиогийн төлөөлөгчөөр Холбооны сайд З.Аюурзана, мэргэжилтэн н.Дамдинсүрэн, н.Норовсамбуу нар оролцов. Анхны радио нэвтрүүлэх станцын хүчин чадал /10кВт/ багадаж, сонсголын чанарт нөлөөлөх болсонтой холбогдуулан тус станцын хүчин чадлыг 15 кВт хүртэл нэмэгдүүлэх ажлыг хийж хэрэгжүүлснийг Холбооны сайдын 1953 оны 3 дугаар сарын 24-ны өдрийн 40-р тушаалаар байгуулагдсан комисс хүлээн авч байжээ. Мөн онд Монгол Улсад Харилцаа холбоо үүсч хөгжсөний ойг 1953 оны 7 дугаар сарын 14-ний өдөр тэмдэглэн өнгөрүүлэх баярын хуралд тэмдэглэхдээ “… Манай улсын радиожуулалт их хөгжиж, бүх сумдууд радиожуулагдаж, одоо бүх багийн 50 хувь, ардын үйлдвэрлэлийн нэгдлийн 40 хувь, өвс хадах станцын морин станцын 60 гаруй хувь радиожуулагдаад байна. Радио узелийн хүчин чадал 1947 оныхоос 4,8 дахин өсч, радио цэгийн тоо сүүлийн 5 жилд 49 хувь, радио хүлээн авагчийн тоо 11 дахин өслөө …” гэж тэмдэглэсэн байна. Намын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны шийдвэрээр баг тус бүрийг радиожуулах ажлын хүрээнд 1954 онд 500 ширхэг, 1955 онд 800 ширхэг “Эх орон” радиогиор хангаж байжээ. 1954 оноос Холбооны техникум төгсгөгчдийг радиожуулах техникч, “Эх орон-52” хүлээн авагчийн ашиглалтыг хариуцагчаар орон нутагт томилон ажиллуулдаг болжээ. 1955 онд Холбооны Яамны бүтцэд радио холбоо ба радиожуулалтын хэлтсийг анх байгуулсан байна.

Мэдээлэл бэлтгэсэн: Захиргаа, удирдлагын газрын ахлах мэргэжилтэн Н.Цэвээндарь

Монгол Улсын Зөвлөх инженер Т.Гантөмөр

Other news

ЦХХХ-ны сайд Н.Учрал: Ардчиллын баян бүрд хэмээн нэрлэгддэг манай улс мэдэх эрхийг хангуулахад технологи ашиглаж байна

2024-03-19

Цахим хөгжил, харилцаа холбооны сайд Н.Учрал БНСУ-ын Сөүл хотноо 2024 оны 3 дугаар сарын 18-20-ны өдрүүдэд зохион байгуулагдаж буй “Хиймэл оюун ухаан-Дижитал технологи ба Ардчилал” сэдэвт “Ардчиллын төлөөх дээд хэмжээний уулзалт”-д Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Гадаад хэргийн сайд Жу Тэ Ёль-ийн урилгаар оролцож байна. Дээд түвшний уулзалтанд БНСУ-ын Eрөнхийлөгч Юн Сог Ёль, АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Энтони Блинкен, Их Британийн Шадар сайд Оливер Доуден болон Эстони, Швед, Шинэ Зеланд, Энэтхэг, Австрали зэрэг 30 орчим улсын гадаад харилцаа, цахим засаглал, мэдээллийн технологийн асуудал эрхэлсэн сайд нар оролцож байна. Сайд Н.Учрал энэ үеэр “Хиймэл оюун ухаан-Дижитал технологи ба Хүртээмжтэй нийгэм” сэдвээр үг хэллээ. Тэрээр “Нэгэн цагт АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Жон Керри манай эх орныг “Ардчиллын баян бүрд” хэмээн хэлж байлаа. Бид ардчиллыг бэхжүүлж мэдэх эрхийг хангуулахаар “Шилэн” нэртэй ил тод байдлын анхны нэгдсэн платформыг олон нийтэд танилцуулсан. Энэхүү платформд 13 сая гаруй удаа хандсан бөгөөд улсын хэмжээнд, ялангуяа засгийн газрын хөрөнгийн зарцуулалтын талаар хэд хэдэн хэлэлцүүлэг өрнөж, 27 сая гаруй ам.долларын зээлтэй тэнцэх 92 тэрбум төгрөгийн зээлийг буцаан төлжээ. Энэ нь Монголын ард түмэн технологийн дэвшлийг ашиглан өөрсдийн дуу хоолойгоо хүргэж, бодит үр дүнд хүрч байгаагийн тод жишээ юм” гэлээ.

“ЦАХИМ ХҮРТЭЭМЖ” ХАМТАРСАН УУЛЗАЛТ БОЛЛОО

2026-01-21

УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун нарын гишүүд “Саадгүй орчин, хүртээмжтэй үйлчилгээний тухай хууль”-ийн төслийг санаачлан, дээрх хуулийн төсөлд салбар бүрийн санал хүсэлтийг тусгах зорилтын хүрээнд өнөөдөр Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны дэд сайд Г.Баярхүү болон хууль санаачлагчид “ЦАХИМ ХҮРТЭЭМЖ ” хамтарсан уулзалтыг зохион байгууллаа. Харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн салбарын хүртээмжийн өнөөгийн байдлын талаар Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны Стратеги, бодлого, төлөвлөлтийн газрын дарга Д.Батбаяр танилцууллаа. УИХ-ын гишүүн О.Саранчулуун “Саадгүй орчин, хүртээмжтэй үйлчилгээг хүргэх хуулийн төслийн үзэл баримтлал”-ыг танилцууллаа. Монгол Улсад төрийн цахим үйлчилгээний нэгдсэн систем болох E-Mongolia нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хувьд төрийн үйлчилгээг илүү хүртээмжтэй, саадгүй авах гол платформ болж байна. Судалгааны тоон мэдээллээс авч үзвэл, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд нийтдээ 358 төрлийн үйлчилгээний хүрээнд 2,148,530 удаагийн үйлчилгээ авчээ. E-Mongolia 5.0 шинэчлэлээрээ ОУ-ын WCAG стандартын дагуу хөгжүүлэлтийг дахин сайжруулж, дэлгэц уншигч программ ашиглан E-Mongolia системийг саадгүй ашиглах боломжтой болсон. Түүнчлэн E-Mongolia систем нь бүх нийтэд хүртээмжтэй байдлын (Universal Design) зарчмаар бүтээгдсэн бөгөөд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хэрэгцээнд нийцсэн дараах шийдлүүдийг агуулдаг. Үүнд: • Харааны бэрхшээлтэй иргэдэд зориулж дэлгэц уншигчид нийцсэн бүтэц, өндөр контрастын горим, томруулах боломжийг хэрэгжүүлсэн. • Сонсголын бэрхшээлтэй хэрэглэгчдэд зориулан дохионы хэлний тайлбар бүхий видео контент, бичмэл зааварчилгаа, чатботын тусламжийг санал болгодог. • Хөдөлгөөний бэрхшээлтэй иргэдэд зориулж гарын товчлуураар удирдах боломжтой энгийн бүтэцтэй интерфэйс боловсруулсан. Эдгээр нь техникийн шийдэл төдийгүй хүний эрхэд суурилсан цахим хүртээмжийн олон улсын жишигт нийцсэн алхам юм. Түүнчлэн Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам нь төрийн үйлчилгээг иргэн бүрд тэгш, хүртээмжтэй хүргэх бодлогын хүрээнд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд чиглэсэн тусгайлсан арга хэмжээ, хөтөлбөрүүдийг Төрийн цахим үйлчилгээний зохицуулалтын газраараа дамжуулах хэрэгжүүлэн ажиллаж байна. Тус байгууллага нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг ажлын байраар хангахын зэрэгцээ тэдний төрийн үйлчилгээ авах боломжийг хялбаршуулах, нийгмийн идэвх оролцоог нэмэгдүүлэх, цахим ур чадварыг дээшлүүлэхэд анхаарч байна. Энэ хүрээнд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд зориулсан “ХУРДАН” киоск төхөөрөмжийг нийслэл болон 21 аймгийн нийт 30 байршилд суурилуулсан. Уг төхөөрөмж нь төр, хувийн хэвшлийн 60 байгууллагын 600 гаруй үйлчилгээг бие даан, саадгүй авах боломжийг бүрдүүлж, үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулж байна. 2026 онд улсын хэмжээн дэх бүх киоск төхөөрөмж дээр виртуал операторын үйлчилгээг нэвтрүүлэхээр төлөвлөж, бэлтгэл ажлыг үе шаттайгаар ханган ажиллаж байна. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрх тэгш оролцоог дэмжих, нийгмийн идэвхийг нэмэгдүүлэх, цахим орчинд бие даан үйл ажиллагаа явуулах чадавхыг бэхжүүлэх зорилгоор “ХУРДАН” клубийг байгуулж, өнөөдрийн байдлаар 129 гишүүнтэйгээр тогтмол үйл ажиллагаа явуулж байна. Уулзалтын үеэр Төрийн үйлчилгээг хялбар, хүртээмжтэй, иргэн төвтэй хэлбэрт шилжүүлэх, нийтийн мэдээллийн дэд бүтцийг сайжруулах, бүх нийтийн цахим ур чадварыг дээшлүүлэх, хүний нөөцийг бэлтгэх, чадавхжуулах, кибер аюулгүй байдлыг хангах, өгөгдөл солилцоог сайжруулах, мэдээллийн ил тод байдлыг нэмэгдүүлэх, Монгол Улс “цахим үндэстэн” болох стратегийн зорилгын хүрээнд цахим шилжилтийг нийгмийн бүх салбарт эрчимжүүлж, хүртээмж, чанарыг бодитоор сайжруулахыг зорьж буйг талууд онцоллоо. Цаашид цахим хүртээмжийг системтэйгээр сайжруулах зорилгоор салбар байгууллагууд хамтарсан тусгай дэд ажлын хэсэг байгуулж, бодлогын түвшинд илүү уялдаа холбоотой ажиллах, олон улсын сайн туршлагыг судлах, хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох чиглэлд анхаарч ажиллахаар болов. Энэхүү ажил нь Монгол Улсын Их Хурлын даргын 2025 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн 523 дугаар захирамжаар байгуулагдсан “Хүн ээлтэй, хүртээмжтэй орчин, тэгш оролцооны асуудлаар санал дүгнэлт гаргах, холбогдох хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах” үүрэг бүхий ажлын хэсгийн үйл ажиллагаатай уялдаж байгаагаараа онцлог юм.

Дроны хууль, туршилтын бүс, сургалтын хөтөлбөрийг боловсруулах ажлын хэсэг хуралдлаа

2025-03-14

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү дроны хуулийн төсөл, туршилтын бүс байгуулах, дрон нисгэгч операторуудыг сургах сургалтын хөтөлбөр боловсруулах гурван ажлын хэсэг байгуулсан. Тус ажлын хэсгүүд энэ сарын 13-ны өдөр хуралдлаа. Ажлын хэсэгт, Радио телевизийн үндэсний сүлжээ УТҮГ, Батлан хамгаалах яам, Зэвсэгт хүчний жанжин штабын Агаарын цэргийн командлал, ШУТИС, ШУА-ийн Физик, технологийн хүрээлэн, Монголын Дрон нисгэгчдийн холбоо, Хобби зон ХХК болон Дроны улсын аварга шалгаруулах анхдугаар тэмцээнд шүүгчээр ажилласан н.Цэнд-Очир нар ажиллаж байна. Монгол Улсад 2016 оноос эхлэн нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж буюу дроны хэрэглээ бий болж, өнөөдөр энэ чиглэлд Улсын аварга шалгаруулах анхдугаар тэмцээнийг зохион байгуулсан билээ. Дроны эдийн засаг манай улсад төдийлөн судлагдаагүй байгаа ч дэлхий эдийн засагт түүний оруулах хувь нэмэр асар хурдацтай нэмэгдэж байна. Иймд дроны хууль эрх зүйн орчныг нь бий болгох, туршилтын талбай байгуулж, тэмцээн уралдааныг тогтмол зохион байгуулж, хүүхэд залуучуудын бүтээлч сэтгэлгээг дэмжих, дрон нисгэгч операторуудыг сургах, спортын тамирчдад зэрэг цол өгөх зэргээр тус салбарыг олон төрлөөр хөгжүүлж, эдийн засагт оруулах хувь нэмрийг нь нэмэгдүүлэх үүднээс Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү бүх талын оролцоог хангасан ажлыг хэсгийг байгуулж, хуралдууллаа. Ажлын хэсгийн хурлаар дроны хуулийн төсөлтэй холбоотойгоор дэлхий нийтийн чиг хандлага, дроны бүртгэл, дрон нисгэгч операторуудыг сургах сургалтын хөтөлбөр, туршилтын бүсийг хэрхэн үр ашигтай ажиллуулах зэрэг асуудлыг хэлэлцэв. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам Баянзүрх-Налайх дүүрэг болон Дархан-Уул аймагт дроны туршилтын бүс байгуулахаар болсон. Тус бүсэд олон улсын төлөөлөгчид зохион бүтээсэн дроноо турших, тэмцээн уралдааныг тогтмол зохион байгуулах чиглэлээр ашиглахаар төлөвлөж байна. Ингэснээр гаднын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэж, дрон хэмээх нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж Монгол Улсын эдийн засагт хувь нэмрээ оруулж эхлэх юм. Үүний зэрэгцээ, дроны улсын аварга шалгаруулах анхдугаар тэмцээнээс хойш хүүхэд, залуучуудын дунд дрон зохион бүтээх хандлага нэмэгджээ. Иймд дээрх туршилтын бүс нь хүүхэд залуучуудын бүтээлч сэтгэлгээг дэмжих тэмцээн уралдааны төв болох боломжтой юм. Түүнчлэн дрон нисгэж буй залуучуудыг сургах, энэ чиглэлд албан ёсны гэрчилгээжүүлэх ажлыг хийх нь чухал гэдгийг талууд онцоллоо. Ингэснээр Монгол Улсад дрон нисгэх албан ёсны эрхтэй операторууд бий болох, спортын тамирчдад зэрэг дэв өгөх, дрон нисгэхтэй холбоотой мэдлэггүйн улмаас гарч болох үр дагаваруудаас урьдчилан сэргийлэх боломжтой юм. Одоогоор Монгол Улсад дрон борлуулж буй компаниуд дрон худалдан авч буй иргэд олон нийтэд анхан шатны мэдлэгийг олгож байна.