“Өгөгдлийн интеграци: ХУР & ДАН шийдэл” төр хувийн хэвшлийн хамтарсан шийдэлтэй уулзалт өнөөдөр /2024.11.22/ болж байна. Төрөөс “Дижитал шилжилт” хийж байгаа боловч төрд буй мэдээллийг иргэн ашиглахдаа дахин лавлагаа авч, төрийн байгууллага хооронд дахин үйлчлүүлэх шаардлагатай болдог. Тиймээс төрд байгаа өгөгдлийг хиймэл оюунд суурилан эмхэтгэж, боловсруулж, иргэдэд нэг цонхоор үйлчлэх нөхцөлийг бүрдүүлэх асуудлыг хөндлөө.     ЦХИХХ-ны сайд Ц.Баатархүү “Өнөөдөр дижитал шилжилт хийгдэж байгаа ч төрд байгаа мэдээллийг лавлагаа болгож нэхсэн хэвээр байна. Энэхүү шилжилтийн хүрээнд төрийн ямар үйлчилгээ цөөрсөн бэ гэх асуулт гарч ирнэ. Шилжилт нэрийн дор дарга нар бүр өөр өөрийн шийдлийг санал болгохоос илүү нэгдсэн өгөгдлийг ашиглан, иргэдэд хүндрэлгүй үйлчилгээ үзүүлэх нь чухал. Өөрөөр хэлбэл, хэлбэрийн төдий бус агуулга, үр дүнд анхаарч шийдлийг нэвтрүүлэхээр зорьж байна. Төрөөс үзүүлж буй үйлчилгээ хялбар, цөөн, уялдаатай байх ёстой. Нэг хүн 11 төрийн байгууллага дээр очдог биш “Дан” системээр өөрийгөө цахим орчинд таниулан төрийн үйлчилгээг авдаг байх, төрийн мэдээллийн суурь шинэчлэл хийхийн тулд цугларч байна. Хиймэл оюунд суурилсан стратегийг нэвтрүүлнэ. Ингэхдээ өгөгдлийг боловсруулах, сургах, эрэмбэлэх хэрэгтэй. Төрийн үйл ажиллагаа, шийдвэр гаргалтад хиймэл оюуныг ашиглахад нэгдэж, ажиллах хэрэгтэй болж байна. ЦХИХХЯ-ны хийх ёстой зүйл бол “Дижитал шилжилт”-ийг сууриар нь шийдэх. Төрийн үйлчилгээ болгоныг цахимжуулах тухай ярьж байгаа ч төрд байгаа дата мэдээллийг нэгтгэх, зарим үйлчилгээг хувийн хэвшилд шилжүүлэх, мэргэжлийн холбоонд өгөх тухай ярьж эхлээгүй байна. Хэлбэрт баригдалгүй, асуудалд хандсан, шийдэлд төвлөрсөн, үр дүн гаргасан уулзалтыг хийхээр зорьж, энэхүү уулзалтыг зохион байгуулж байна” хэмээн онцоллоо.  Харамсалтай нь e-mongolia системээс гаргасан лавлагааг хувийн хэвшил хүлээн зөвшөөрөхгүй, тэр дундаа арилжааны банкуудын шаардлага иргэдэд хүндрэл учруулах нь бий. Иймд төрд байгаа мэдээллийг иргэнээс нэхэхгүй, “ХУР”-ын системийг ашиглах нь чухал. Тодорхой хэлбэл, Иргэний үнэмлэхний лавлагааг 315 сая удаа ХУР-ын системээс татан хэрэглэсэн нь иргэдийн дунд хамгийн эрэлттэй үйлчилгээ болоод байна.  Мөн ХУР системээс Нийгмийн даатгалын даатгал, Шүүхийн шийдвэрээр бусдад төлбөргүй тодорхойлолт, шилжилт хөдөлгөөн, хуулийн этгээдийн нэр авах үйлчилгээ, жолооны үнэмлэх захиалга, эмнэлэгт цаг авах болон шинжилгээний хариу авах, автотээврийн хэрэгсэл болон жолоочийн торгуулийн төлбөр төлөх, цахим гадаад паспортын захиалгатай холбоотой гомдлууд түгээмэл иржээ.  Харин тээврийн хэрэгслийн татвар төлсөн нэхэмжлэлийн түүх, зээлийн мэдээлэл, эцэг эсвэл эхийн регистрээр хүүхдүүдийн мэдээлэл харах, нас барсны бүртгэлийн лавлагаа, оюутны цахим карт, хуулийн этгээдийн мэдээлэл дамжуулах, импортоор орж ирсэн тээврийн хэрэгслийн мэдээлэл зэрэг нь хамгийн ихээр тасалддаг байна. Тиймээс иргэд “ХУР” системийг түгээмэл хэрэглэдэг тул энэхүү системд хөгжүүлэлт хийж, хөрөнгө оруулах шаардлага байна. 

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү Монгол Улс дахь НҮБ-ын Суурин зохицуулагч Якоб ван Хиердэнийг өнөөдөр /2025.04.03/ хүлээн авч уулзаж, хоёр талын хамтын ажиллагааны талаар санал солилцлоо. Уулзалтын эхэнд, Ц.Баатархүү сайд Монгол Улс НҮБ-тай хамтран хиймэл оюуны үндэсний стратегийг боловсруулж, олон нийтээр хэлэлцүүлсэн. Тус стратегийг Засгийн газраар батлуулахаар ажиллаж байна.  НҮБ-ын Цахим засаглалын хөгжлийн индексээр Монгол Улс дэлхийн 193 орноос 46 дугаарт эрэмбэлэгдсэн нь хоёр талын хамтын ажиллагааны үр дүнг илтгэж байна гэв.  Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү Үүний зэрэгцээ, НҮБ-ын Хүүхдийн сантай хамтран “1000 AI Ambassador” төслийг олон нийтэд зарласан. Мөн эрүүл мэндийн цахим шилжилтийг эрчимжүүлж, үр дүнд хүргэхийн төлөө ажиллаж байна. Нэн ялангуяа эцэг эхийн оролцоотойгоор хүүхдүүдийн эрт илрүүлэгийн үзлэгт хамруулах ажлыг чухалчилж авч үзэж байгаа талаар онцлов. Түүнчлэн хиймэл оюуны үндэсний судалгааны хүрээлэнг байгуулахаар төлөвлөж байгаа бөгөөд уг төсөлд мэргэжил, арга зүйн зөвлөгөө өгч, хамтран ажиллах хүсэлтэй байгаагаа мөн илэрхийлэв.  Монгол Улс дахь НҮБ-ын Суурин зохицуулагч Якоб ван Хиердэн Монгол Улс дахь НҮБ-ын Суурин зохицуулагч Якоб ван Хиердэн: Миний бие НҮБ-ын төрөлжсөн байгууллагуудын үйл ажиллагааг Монгол Улсад нэгдсэн зохион байгуулалтаар хангахаар томилогдсон бөгөөд дижитал шилжилтийн хүрээнд амжилттай ажиллаж байгаад баяр хүргэмээр байна.  Миний хувьд Суурин зохицуулагчаар ажиллаад буцахдаа тодорхой бодит үр дүн гаргахыг хүсэж байна. Тодруулбал, Монгол орны алслагдсан бүс нутагт амьдарч буй малчны хотонд интернэт хүрсэн байх гэдэг ч юм уу. Одоогоор старлинкийн үйлчилгээ ашиглан малчид интернэтийн асуудлаа шийдэж байгаа ч өртөг өндөр тул хэрхэн боломжит өртгөөр алслагдсан орон нутагт интернэтийг хүртээмжтэй хүргэх вэ гэдэгт анхаарал хандуулж буйгаа онцлов.  Хэрэв алслагдсан орон нутагт интернэт хүртээмжтэй байвал сурагчид хол замыг туулж, дотуур байранд амьдрангаа суралцахгүй малчны хотноос дэлхийн боловсролын авах, амьдралын чанар нь дээшлэх боломж бүрдүүлнэ гэдгийг дурдав Уулзалтын төгсгөлд, Ц.Баатархүү сайд Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам нь Мөн Суурин зохицуулагч Якоб ван Хиердэн НҮБ-ын Ази Номхон Далайн эдийн засаг, нийгмийн комиссоос /АНДЭЗНК/ санаачилж буй “Power of Data” санаачилгад Монгол Улсыг нэгдэхийг уриалж, ЦХИХХ-ны сайд Ц.Баатархүүг уг ажлыг манлайлж ажиллахыг хүслээ. Power of Data санаачилга нь улс орнуудын хамтын ажиллагааг дэмжих, үндэсний өгөгдлийн дэд бүтцийг бэхжүүлэх, болон Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг өгөгдөлд суурилсан шийдлүүдээр хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай дэмжлэгийг үзүүлэх ач холбогдолтой юм.