Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

ҮЙЛ ЯВДАЛ

Банк, санхүүгийн үйлчилгээнд төрөөс олгох лавлагаа тодорхойлолтыг хэвлэж ирэхийг шаарддаг нь иргэдийн бухимдлыг төрүүлдэг

2022.11.17

Тиймээс төрийн мэдээлэл солилцооны систем ашиглах гэрээ байгуулсан банк, санхүүгийн байгууллагын ажилтан нь иргэний зөвшөөрлөөр харилцагчийн хувийн мэдээлэлд хандан лавлагаа шаардахгүйгээр түргэн шуурхай үйлчилгээ үзүүлэх боломжоор хангах ажлыг зохион байгуулж байна.

Монгол банк, Банкны холбоо, Хувийн хэвшлийн банкнууд, Улсын бүртгэлийн ерөнхий газар, Үндэсний дата төв, Цахим хөгжил харилцаа холбооны яам хамтран зохион байгуулж буй уг ажлын үр дүн тун удахгүй биелэлээ олох бөгөөд иргэн таны цаг завыг хэмнэх цахим шилжилтийн чухал алхам хийгдэх гэж байна.

Тус ажлыг гүйцэтгэх ажлын хэсгийн өнөөдрийн хуралдаанаар банкны үйлчилгээнд шаардагдах улсын бүртгэлийн лавлагаа болон, нотариатаар батлуулах шаардлага бүхий бичиг баримтуудыг цахим хэлбэрээр банк, санхүүгийн байгууллагын албан хаагч хэрхэн ашиглаж иргэдэд үйлчлэх тухай шийдлийг танилцууллаа.

Цаашид холбогдох төрийн байгууллагуудад уялдаа холбоогоо нэгтгэн системийн хэвийн, тогтвортой ажиллах боломжоор хангах, богино хугацаанд уг ажлыг эцэслэж иргэдэд бодит үр дүнг хүргэхийг ЦХХХ-ны сайд Н.Учрал үүрэг болголоо.

Бусад мэдээ

Кибер аюулгүй байдалдаа хөрөнгө оруулалт хийхгүй бол иргэдийн мэдээллийг алдсаар л байна

Өнгөрсөн долоо хоногт “Интермед” эмнэлгийн мэдээллийн систем кибер халдлагад өртсөн талаарх мэдээлэл олон нийтэд ил болсон. Ингэхдээ файл барьцаалагч “Рансомвэйр” хэмээх хортой кодын халдлагад өртөж, файлуудаа шифрлүүлэн ашиглах боломжгүй болжээ. Эрүүл мэндийн салбар нь хүний эмзэг мэдээллийг цуглуулж, хадгалж, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж буй онц чухал мэдээллийн дэд бүтэц. “Онц чухал мэдээллийн дэд бүтэцтэй байгууллага” гэдэг нь кибер аюулгүй байдал алдагдсанаар хэвийн үйл ажиллагаа нь доголдож, Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдал, нийгэм, эдийн засагт хохирол учруулж болох мэдээллийн систем, мэдээллийн сүлжээ бүхий байгууллагууд юм. “Рансомвэйр” халдлагын хамгийн өргөн цар хүрээнд тархсан, хамгийн их хохирол учруулсан төрөл нь WannaCry Рансомвэйр юм. Уг хортой код нь дэлхийн 150 орны эрүүл мэнд, тээвэр, үйлдвэрлэл, газрын тос, шатах, тослох материалын салбарыг хамарч маш их хэмжээний хохирлыг учруулж байжээ. Энэ төрлийн халдлага нь 1989 оноос хөгжиж, өнөөдөр улам хүчээ авч, ДЭМБ-аас анхааруулах хэмжээнд хүрээд байна. Халдлага үйлдэгч этгээдүүд манай улсын эрүүл мэндийн салбар руу довтолж, “Интермед” эмнэлэг өртөөд байгаа юм. Харамсалтай нь дээрх төрлийн хортой кодоор мэдээллийг олж авдаг үйлдэл дахин гарахгүй баталгаа алга. Учир нь ийм төрлийн гэмт хэрэгтнүүд дараагийн байгаа төлөвлөж, онилсон байдаг байна. Өнгөрсөн жил 317 сая гаруй “Рансомвэйр” халдлагын оролдлого хийгдэж, 4500-5000 нь амжилттай болдог аж. Улмаар нэхэх мөнгөний хэмжээ жил бүр өсөж 2023 онд дунджаар 1.85 сая байсан бол 2.73 сая ам.долларт хүрчээ. 2023 оны байдлаар дээрх халдлагад хамгийн ихээр өртсөн салбарууд нь эрүүл мэндийн үйлчилгээ, хэрэглэгчийн үйлчилгээний салбарууд байна. Хакеруудын халдлагыг зөвхөн мөнгөн дүнгээр хэмжээд зогсохгүй хүний аминд хүрсэн тохиолдол ч гарсан. Тодруулбал, 2020 онд Германы Дюссельдорьфын Их сургуулийн эмнэлэг халдлагын улмаас эмнэлгийн системүүд ажиллахаа больж, нэг өвчтөн амиа алджээ. Учир нь халдлагын улмаас тухайн өвчтөнд шуурхай тусламж үзүүлж чадаагүй байна. Дээрх шиг харамсалтай нөхцөлийг үүсгэхгүйн тулд аливаа байгууллага эхний ээлжинд кибер аюулгүй байдлын эрсдэлийн үнэлгээ болон мэдээллийн аюулгүй байдлын аудит хийлгэх шаардлагатай. Мөн энэ хүрээнд ЦХИХХЯ, “Кибер халдлага зөрчилтэй тэмцэх нийтийн төв” УТҮГ-аас хамтран “Эрүүл мэндийн байгууллагуудын кибер аюулгүй байдал” хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж, эрсдэлтэй байдлыг хэрхэн үнэлэх, халдлагаас сэргийлэх арга замын талаар мэдээлэл өглөө. Түүнчлэн Кибер аюулгүй байдлаа хангахад дорвитой төсөв гаргаж, техник технологийн шинэчлэл хийж, төлбөртэй программуудыг ашиглаж хэвшихийг уриалав. УИХ-ын 2021 оны намрын чуулганаар Кибер аюулгүй байдлын тухай хуулийг баталж, эрхзүйн орчныг нь бүрдүүлсэн. Улмаар Засгийн газрын 2022 оны 493 дугаар тогтоолоор “Кибер аюулгүй байдлын үндэсний стратеги”-ийг баталжээ. Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллагаас 2024 онд гаргасан Кибер аюулгүй байдлын индексээр Монгол Улс 103-т эрэмбэлэгдсэн. Ингэхдээ хууль эрхзүйн шалгуураар өндөр оноо авсан боловч техник технологийн шинэчлэл, хүний нөөцийн чадавх сул байгаа нь тодорхой болжээ.

Сүхбаатар аймгийн төрийн албан хаагчдад “Цахим аймаг” бодлогын зөвлөмжийн хүрээнд уулзалт зохион байгуулж байна.

Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яамнаас боловсруулан баталсан ухаалаг аймаг, сум, хотын жишиг баримт бичиг “Цахим аймаг” бодлогын зөвлөмжийг орон нутагт хэрэгжүүлэхэд бодлогын дэмжлэг үзүүлэх, сургалт, судалгаа, үнэлгээ хийх арга хэмжээ өнөөдөр (2023.08.16) Сүхбаатар аймагт үргэлжилж байна. Энэ хүрээнд “И-Монгол” академийн захирал Б.Мягмарнарангаар ахлуулсан баг Сүхбаатар аймгийн төрийн албан хаагчидтай уулзалт зохион байгуулж, Цахим хөгжил харилцаа холбооны яамнаас хэрэгжүүлж буй бодлого, үйл ажиллагаа, цахим багц хууль, “Цахим аймаг” бодлогын зөвлөмжийг танилцууллаа. Уулзалтад Сүхбаатар аймгийн төрийн 27 байгууллагын 150 орчим албан хаагч танхим болон цахим хэлбэрээр хамрагдаж, цахим шилжилт, цахим багц хууль, “Цахим аймаг” бодлогын зөвлөмжийн хүрээнд асуулт хариулт өрнүүлж, мэдээлэл солилцлоо. #цахим_аймаг #Сүхбаатар

СОР-17: Харилцаа холбоо хариуцсан дэд хорооны бэлтгэл ажилтай танилцлаа

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (UNCCD COP17)-ын бэлтгэл ажилтай танилцлаа.   Харилцаа холбоо хариуцсан дэд хороо 51 ажлыг хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд нийт гүйцэтгэл 75 хувьд хүрсэн байна. Үүнээс 29 ажил бүрэн дуусаж, 8 ажил төлөвлөгөөний дагуу хэрэгжиж, үлдсэн ажлууд батлагдсан хуваарийн дагуу үргэлжилж байгаа юм. Тодруулбал, Сүлжээ, Шууд дамжуулалт, Техник тоног төхөөрөмжийн бэлэн байдал гэсэн гурван үндсэн үүргийн хүрээнд  СОР-17 бага хурлын үеэр харилцаа холбооны систем, LAN, Wi-Fi, интернэтийн сүлжээний найдвартай, аюулгүй, хэвийн ажиллагааг хангах, мэдээллийн сан бүрдүүлэх, кибер халдлагаас хамгаалах, хэвлэл мэдээллийн техникийн дэмжлэг, шууд дамжуулалт, вэб сайт, цахим платформууд, видео хурлын систем, орчуулагчийн төхөөрөмжийг хянах зэрэг хариуцлагатай ажлыг хийж хэрэгжүүлж байна. “Үндэсний дата төв”: Мэдээллийн технологийн дэд бүтцийг бүрдүүлж байна Хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг тасралтгүй, найдвартай явуулахад шаардлагатай мэдээллийн технологийн дэд бүтцийг бүрдүүлэх ажлыг “Үндэсний дата төв” хариуцаж байна. Энэ хүрээнд Үндэсний дата мэдээллийн сангийн систем болон файлын серверийн дэд бүтцийг бэлтгэн ашиглалтад оруулахад бэлэн боллоо. Уг сервер нь өдөр тутам бэлтгэх мэдээ, гэрэл зураг, дүрс бичлэг болон бусад хэвлэл мэдээллийн болон хурлын материалыг найдвартай хадгалах, шуурхай түгээх үндсэн дэд бүтэц болох юм. Үүнээс гадна, COP17 бага хурлын оролцогчдын бүртгэл, мэдээллийн систем, цахим оролцоог дэмжих платформ болон гар утасны аппликейшн хөгжүүлэх ажлын хүрээнд шаардлагатай серверийн дэд бүтцийн тохируулгын ажлыг “Үндэсний дата төв” хийж байна. “И Монгол академи”: Бүртгэл, хөтөлбөр, мэдээлэл, үйлчилгээг нэгдсэн цахим системээр хүргэнэ COP17 бага хурлын албан ёсны вэб платформ, гар утасны аппликейшн, бүртгэл болон мэдээллийн системийн хөгжүүлэлтийн ажил эрчимтэй үргэлжилж байна. Энэхүү систем бүрэн ашиглалтад орсноор хурлын оролцогчид, төлөөлөгчид, хэвлэл мэдээллийн байгууллага болон зочид бүртгэл, хөтөлбөр, салбар хуралдааны хуваарь, байршлын мэдээллээс гадна худалдаа үйлчилгээ, такси захиалга, eSIM зэрэг шаардлагатай бүхий л үйлчилгээний мэдээллийг бодит цагийн горимд цахим платформ болон гар утсаараа дамжуулан авах боломж бүрдэх юм. Одоогийн байдлаар гар утасны аппликейшний хөгжүүлэлтийн гүйцэтгэл 95.85 хувьтай явагдаж байна. Аппликейшн ашиглалтад орсноор хэрэглэгчид цагийн хуваарь, байршил болон бусад шаардлагатай мэдэгдлүүдийг гар утсандаа шуурхай хүлээн авах давуу талтай. Үүний зэрэгцээ COP17 вэб платформын бүтэц, агуулга, хэрэглэгчийн туршлагыг сайжруулах хэд хэдэн шинэчлэлүүд хийгдлээ. Тухайлбал, “Blue Zone” хэсэгт “Нэмэлт үйлчилгээ” (Additional Service) дэд цэсийг шинээр нэмж, холбогдох үйлчилгээний системүүдтэй уялдуулсан байна. Харин “Green Zone” хэсгийг өргөжүүлж “Зочны бүртгэл”, “Танилцуулга”, “Ногоон бүсийн хөтөлбөр”, “Павилон” гэсэн дөрвөн шинэ дэд цэсийг үүсгэн, шаардлагатай мэдээллийг нэгтгэн байршууллаа. “Мэдээлэл холбооны сүлжээ” ХХК: Харилцаа холбооны сувгийг тасралтгүй ажиллуулах бэлэн байдлыг хангаж байна Дотоодын болон олон улсын харилцаа холбооны сувгийг тасралтгүй байлгах, шаардлагатай тоног төхөөрөмжийг бэлтгэх ажлын хүрээнд явган зам, дугуйн зам, гэрэлтүүлэг болон бусад дэд бүтцийн ажлын явцад барилга байгууламжийн үлдсэн худаг сувагчлалын ажлыг бүрэн хийж гүйцэтгэлээ. Мөн барилгын дотор холболтууд дээр тухай бүрт техникийн нөхцөл олгох ажлыг дуусгаж, төхөөрөмжүүдийг бэлтгэсэн. Зураг төслийн дагуу хийгдэж байгаа ажлуудад захиалагчийн хяналт тавьж, ажиллаж байна. Түүнчлэн Цэнхэр бүсийн хоёр өргөө болон Ногоон бүсийг сүлжээнд холбох худаг сувагчлалын ажил, тоног төхөөрөмж байршуулах ажлыг 100 хувь гүйцэтгэж хүлээлгэн өгөхөд бэлэн болоод байна. “Радио телевизийн үндэсний сүлжээ”: Аудио, видео системийн тоног төхөөрөмжийн хэвийн ажиллагааг хангана           “Радио телевизийн үндэсний сүлжээ” УТҮГ-аас СОР-17 бага хурлын аудио, видео системийн тоног төхөөрөмжийн хяналтыг хариуцан ажиллаж байна. Энэ хүрээнд гадна болон дотор холболтын шилэн кабель татаж, шилэн кабелийн залгаа холболтыг хийж дууссан. Мөн “Рlenary & main committee hall” -д видео дэлгэцийг суурилуулж, хяналтын Мастер өрөөний дэлгэцийг суурилуулж, холболт хийж шалгасан. Системүүдийг тэжээлд холбож тохируулга, зүгшрүүлэлт хийх, “Main Committee hall-д Дохио дамжуулах төхөөрөмж суурилуулах, кабель татах”, удирдах пультын тоног төхөөрөмж, дуу өсгөх систем суурилуулах, кабель татах зэрэг ажлуудыг гүйцэтгэж хүлээлгэн өгөхөд бэлэн болоод байна. МТҮП: “Мэдээллийн технологи, Инновац, Судалгаа шинжилгээний салбарын арга хэмжээ”-г зохион байгуулна Бага хурлын Мэдээллийн технологи, Харилцаа холбоо, Инновац, Судалгаа шинжилгээний салбарын арга хэмжээг Шинжлэх ухааны академи, “И Монгол академи”-тэй хамтран 08 дугаар сарын 18-нд “Монгол улсын өргөө”-нд зохион байгуулна. Мөн Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцийн талуудын 17 дугаар бага хурлын үеэр Монгол Улсад тогтвортой хөгжлийн зорилгод нийцсэн инновац, технологийн сайн туршлагуудыг сурталчлах, түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор гарааны компани болон салбарын аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагааг олон улсын зочдод танилцуулахаар бэлтгэж байна. Ногоон дата төвийг хөгжүүлэх “Sovereign by Design” загварыг танилцуулна Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас СОР-17 бага хурлын хүрээнд 08 дугаар сарын 25-нд Ногоон дата төв, хиймэл оюуны тооцооллын дэд бүтцийг хөгжүүлэх бодлого, хөрөнгө оруулалтын боломжийг олон улсын зочид, хөрөнгө оруулагчид болон салбарын төлөөлөлд танилцуулна. Монгол Улсын “Sovereign by Design” загвар нь эрчим хүч, харилцаа холбооны сүлжээ, хууль, эрх зүйн бие даасан байдлыг нэгтгэсэн цогц шийдэл бөгөөд сэрүүн уур амьсгал, сэргээгдэх эрчим хүчний нөөц, газар нутгийн боломжид тулгуурлан ногоон дата төвийн экосистем хөгжүүлэхэд чиглэнэ. Бодлогын хүрээнд 2026–2027 онд суурь орчныг бүрдүүлж, 2028–2030 онд 100–200 МВт-ын анхны жишиг дата төвийг хэрэгжүүлэх, цаашид 1 ГВт-аас дээш хүчин чадалтай, сэргээгдэх эрчим хүч давамгайлсан бүс нутгийн дижитал экосистемийг хөгжүүлэх зорилт дэвшүүлж байгаа юм.