“Дижитал Алматы-2024” арга хэмжээний хүрээнд (2024.02.02) өдөр Бүгд найрамдах Казакстан Улсын Цахим хөгжил, инноваци, сансрын аж үйлдвэрийн нэгдүгээр дэд сайд Тулейшин Кануш Сайдын зөвлөх Б.Ганбатыг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтын эхэнд Цахим хөгжил, харилцаа холбооны сайдын зөвлөх Б.Ганбат: Монгол Улсын Засгийн газар, Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яамнаас баримталж буй бодлого, хэрэгжүүлж буй төсөл, хөтөлбөрүүд, Монгол Улсын цахим шилжилтийн өнөөгийн байдлын талаар танилцуулав. Бүгд найрамдах Казакстан Улсын Цахим хөгжил, инноваци, сансрын аж үйлдвэрийн нэгдүгээр дэд сайд Тулейшин Кануш: Казакстан Улс төрийн байгууллагуудын хөндлөн холболт буюу интеграцыг бүрэн хийж дууссан. Иргэдэд үзүүлдэг төрийн бүх үйлчилгээг цахим платформ, нэг цэгээр үзүүлдэг. Төрийн нэгдсэн их өгөдлийг үүсгэж нэгтгэсэн учир систем хөгжүүлэлт маш хурдан, хялбар болсон талаар дурдсан юм. Мөн төв Азийн улсууд хамтран АНУ-ын Цахиурын хөндийд “Торгоны замын инновацийн төв” байгуулснаар гарааны компаниуд олон улсын зах зээлд гарах үүд хаалгыг нээж өгсөн, улмаар хамтарсан венч сан байгуулж старт-ап команиудаа дэмжих талаар өргөн хүрээнд хамтран ажиллах сонирхолтой байгаагаа илэрхийлэв. Казахстан Улсад нэвтрүүлж туршсан системүүдийг ашиглуулах, технологи дамжуулах, хүний нөөцийг чадавхжуулах талаар хоёр яам тодорхой төлөвлөгөө гарган хамтран ажиллахаар боллоо.

ЦХХХ-ны сайд Н.Учрал Бүгд Найрамдах Эстони улсад ажлын айлчлал хийж байна. Айлчлалын бүрэлдэхүүнд ЦХХХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Батцэцэг болон холбогдох албаныхан ажиллаж, өнөөдөр Эрүүл мэнд, халамжийн мэдээллийн системийн төв /The Health and Welfare Information Systems Centre/-ийн удирдлагуудтай уулзаж, үйл ажиллагаатай нь танилцлаа. Уулзалтын үеэр Эстони улсын эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын салбарын үйлчилгээг хэрхэн цахимжуулсан туршлагатай танилцаж, Монгол улсад нэвтрүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллах санал тавилаа. Тухайлбал Нийгмийн халамж, тэтгэмжийг олгох, тогтоохдоо өгөгдөлд суурилсан шийдвэр гаргах , хиймэл оюун ухаан ашиглах, эрүүл мэндийн салбарт бий болсон давхардсан хөрөнгө оруулалттай системүүдэд мэдээллийн технологийн аудит хийж, дүгнэлт гаргаж, одоо байгаа системүүдийг ре-инженеринг хийх зэрэг чиглэлүүдээр хамтран ажиллах санал тавилаа. Тус байгууллагын зүгээс дээрх чиглэлүүдээр хамтран ажиллах боломжтой гэдгээ илэрхийлсэн юм. ТЕHIK нь Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам, Нийгмийн даатгалын зөвлөл, Эрүү мэндийн даатгалын сан, Эрүүл мэндийн зөвлөл, Эрүүл мэндийн хөгжлийн үндэсний хүрээлэн, Эм эмнэлзүйн газар, Хяналт шинжилгээ, Астангу МСҮТ зэрэг байгууллага, нэгжүүдэд шинээр цахим үйлчилгээ нэвтрүүлэхэд түншилж ажилладаг байна.

Монгол Улсад сошиал медиа идэвхтэй хэрэглэгчдийн тоо 2025 оны аравдугаар сарын байдлаар 2.7 саяд хүрч, нийт хүн амын 76.5 хувийг эзэлж байгаа талаар DataReportal байгууллагын “Digital 2026: Mongolia” тайланд дурджээ. Цахим орчин ийнхүү өргөжин тэлж буйтай холбоотойгоор иргэдийн өдөр тутмын амьдрал, харилцаа, мэдээлэл солилцоо шинэ шатанд гарч байгаа хэдий ч үүнийг дагасан цахим орчинд үйлдэгдэх гэмт хэрэг, зөрчил жилээс жилд нэмэгдэх хандлагатай байна. Сүүлийн жилүүдэд хүний хувийн болон нууц, эмзэг мэдээллийг хууль бусаар олж авч, олон нийтийн сүлжээнд задруулах, задруулна хэмээн сүрдүүлэх, улмаар эдийн болон сэтгэл санааны дарамтад оруулах гэмт хэргийн шинжтэй үйлдлүүд түгээмэл гарч байна. Мөн гэр бүлийн гишүүд хоорондын маргаан, үл ойлголцлоос үүдэн хувийн мэдээллийг олон нийтэд тараах, нэр хүндэд нь халдах, түүнчлэн хүүхдүүдийн дунд цахим орчинд дээрэлхэх, сүрдүүлэх (cyberbullying) хэлбэрийн үйлдлүүд нэмэгдэж, улмаар хүүхэд цахим гэмт хэргийн хохирогч төдийгүй холбогдогч болох эрсдэл бодитоор тулгарч байна. Эдгээр нөхцөл байдалтай холбогдуулан гэр бүлийн хүчирхийллийн цахим хэлбэрийг таних, цахим нотлох баримтыг хуульд нийцүүлэн цуглуулах, хадгалах, хохирогчийг цахим орчинд хамгаалах, мөн хэрэг бүртгэлт, мөрдөн шалгах ажиллагаанд цахим ур чадварыг үр дүнтэй ашиглах мэдлэг, ойлголтыг нэмэгдүүлэх зорилгоор “И-Монгол академи” УТҮГ Нийслэлийн цагдаагийн удирдах газартай хамтран 2026 оны 01 дүгээр сарын 27-ны өдөр сургалт зохион байгууллаа. Сургалтаар “И-Монгол академи” УТҮГ-ын Сургалт, олон нийттэй харилцах газрын дарга Б.Гүнзаяа “Цахим орчинд хүүхэд, гэр бүлийн хүчирхийллээс урьдчилан сэргийлэх”, Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны газрын дарга Г.Өнөрцэцэг “Цахим хүчирхийлэл: Шинэ эрсдэл ба бодлогын сорил сэдвүүдээр илтгэл танилцуулж, бодит кейс, хууль эрх зүйн зохицуулалт, практикт тулгамдаж буй асуудлуудын талаар мэдээлэл өглөө. Сургалтын хүрээнд гэр бүл, хүүхдийн цахим аюулгүй байдлыг хангах асуудал нь зөвхөн нэг байгууллагын хүрээнд бус, төрийн байгууллага, хууль сахиулах байгууллага, боловсролын байгууллага, эцэг эх, иргэн бүрийн хамтын оролцоотойгоор шийдвэрлэх шаардлагатайг онцолсон бөгөөд уг сургалтыг үе шаттайгаар, тогтмол зохион байгуулахаар төлөвлөж байгааг онцоллоо.