Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам 2025 онд Монгол Улсын 18 аймгийн 139 цэгт үүрэн холбооны сүлжээ нэвтрүүлэхээр боллоо.  № Аймгийн нэр Сумын нэр Сүлжээ оруулах цэг 1 Архангай Чулуут 4-р баг, Хайрхан 2 Архангай Өндөр-Улаан 4-р баг, Бэлхи 3 Архангай Өндөр-Улаан 3-р баг, Донгой 4 Архангай Хангай 4-р баг, Баян-Улаан 5 Архангай Хангай 2-р баг, Гичгэнэ 6 Архангай  Хайрхан Могой баг 7 Архангай  Цэцэрлэг Хонгорж, Чулуут  8 Баян-Өлгий Улаан-Хус 5-р баг, Баян зүрх 9 Баян-Өлгий Буянт 2-р баг, Хөлцөөт 10 Баян-Өлгий Дэлүүн 3-р баг, Хар Уул баг, Цагаан чулуут уул 11 Баян-Өлгий Толбо 1-баг, Хош 12 Баян-Өлгий Буянт 1-р баг, Хөх эрэг 13 Баян-Өлгий Дэлүүн 8-р баг, Бүргэд 14 Баян-Өлгий Дэлүүн 11-р баг, Чихэртэй 15 Баянхонгор Баян-Өндөр 2-р баг, Элгэн 16 Баянхонгор Жинст, Баацагаан Нарийн харын нуруу 17 Баянхонгор Жинст, Баацагаан Жинст хайрхан 18 Баянхонгор Баацагаан 4-р баг, Могой 19 Баянхонгор Шинэжинст 3-р баг, Эрдэнэшанд 20 Баянхонгор Шинэжинст 3-р баг, Жадын хар 21 Баянхонгор Баянцагаан 2-р баг, Дэлгэрэх  22 Булган Гурван булаг Хөгнө 23 Булган Тэшиг Харгал 24 Булган Сайхан Мануулт 25 Булган Могод  Баян-Уул 26 Булган Баян-Агт Баянзүрх баг Шувуун бааст 27 Булган Баян-Агт Баянхайрхан баг Хэрээтийн Гозгор 28 Говь-Алтай Төгрөг 1-р баг, Хүрэнгол 29 Говь-Алтай Халиун 4-р баг, Чацран 30 Говь-Алтай Тонхил 4-р баг, Алтансоёмбо 31 Говь-Алтай Баян-Уул 5-р баг, Баянговь 32 Говь-Алтай Эрдэнэ Цэцэг нуур, Хутаг уул 33 Говь-Алтай Шарга 3-р баг, Сондуулт 34 Говь-Алтай Есөнбулаг 5-р баг, Рашаант 35 Говь-Алтай Цогт Баян-Өндөр 36 Говьсүмбэр Сүмбэр 5-р баг, Чойр уул 37 Дорноговь Дэлгэрэх 1-р баг, Цагаанхад, Чандмань Уул 38 Дорноговь Дэлгэрэх 2-р баг, Аман шанд 39 Дорнод Чулуунхороот 3-р баг, Цагаанчулуут 40 Дорнод Баян-Уул 3-р баг, Урт 41 Дорнод Баян-Уул 6-р баг, Өвөр эрээн 42 Дорнод Халхгол 3-р баг, Ташгай 43 Дорнод Сэргэлэн 2-р баг, Архоолой 44 Дорнод Чойбалсан Энгэр шанд 45 Дундговь Эрдэнэдалай 2-р баг, Өнгөт, Үзүүр овоо 46 Дундговь Эрдэнэдалай 5-р баг, Цагаан овоо, Бүйлст хяр 47 Дундговь Сайхан-Овоо 4-р баг, Төгрөг 48 Дундговь Луус 1-р баг, Суварга 49 Дундговь Өлзийт 3-р баг, Тагт 50 Дундговь Луус 3-р баг, Буянт 51 Дундговь Луус 2-р баг, Наран 52 Дундговь Өндөршил 1-р баг, Цог багийн Их баян 53 Дундговь Дэлгэрхангай 2-р баг, Тарагт газарт 54 Дундговь Гурвансайхан 2- баг Дэрсэнэ-Ус газарт 55 Завхан Их уул 3-р баг, Хуягт 56 Завхан Тэс Дооно баг, зүүн Дооно уул /2025 болгох эсэх/ 57 Завхан Баянхайрхан Минжбаг, Цэцэн уулын орой 58 Завхан Тосонцэнгэл Оргих баг, Уран мандал уул /2025 болгох эсэх/ 59 Завхан Цагаанхайрхан 1-р баг, Цэцэрлэг /2024 онд заавал оруулах/ 60 Завхан Дөрвөлжин 5-р баг, Онц 61 Завхан Баян-Тэс 1-р баг, Бужир 62 Завхан Сантмаргац Баяннуур 63 Завхан Түдэвтэй 1-р баг, Баянцагаан  64 Завхан Асгат Аргалант уул баг 65 Завхан Тосонцэнгэл Баян-Улаан, Шовх сул 66 Завхан Баянхайрхан Цэцэнхайрхан 67 Завхан Идэр Дархан уул багийн доод энгэр ашийн зурайгийн орой.  68 Завхан Тосонцэнгэл  БаянУлаан баг Идэр Дорхон сул уул  69 Өвөрхангай Баянгол Цавын ихэр баг, Зүүн хоймор 70 Өвөрхангай Өлзийт Гуулин, Баян хайрхан 71 Өвөрхангай Нарийтээл Цагаан-Овоо баг, Арц нарийн хайрханы дунд орших Индэртэй орой 72 Сүхбаатар Эрдэнэцагаан 6-р баг, Жаргалант 73 Сүхбаатар Түмэнцогт 2-р баг, Баянцагаан 74 Сүхбаатар Онгон сум 1-р баг, Их Булаг баг 75 Сүхбаатар Халзан сум 2-р баг, Сахиул баг 76 Сүхбаатар Онгон сум 3-р баг, Нүдэн баг 77 Сүхбаатар Баяндэлгэр сум 5-р баг, Хонгор баг 78 Сүхбаатар Эрдэнэцагаан 7-р баг, Хадын булаг 79 Сүхбаатар Түвшинширээ 4-р баг, Дэлгэрхаан 80 Сүхбаатар Уулбаян сум 5-р баг, Дэлгэр баг 81 Сүхбаатар Наран 2-р баг, Харнуур 82 Сүхбаатар Баяндэлгэр 6-р баг, Ширээт 83 Сүхбаатар Онгон Эрдэнэцагаан 84 Сэлэнгэ Сант 3-р баг, Хөдөө  85 Сэлэнгэ Орхонтуул Өлзий нуга 86 Сэлэнгэ  Орхонтуул  1-р баг, Шар ус,  87 Сэлэнгэ  Жавхлант  1-р баг, Бумбат 88 Төв Мөнгөнморьт 2-р баг Байдлаг баг 89 Төв Угтаалцайдам 1-р баг Талын уул 90 Төв Эрдэнэ 2-р баг, Чулуут 91 Төв Цээл 4-р баг, Сүүл буга 92 Төв Баян-Өнжүүл 1-р баг, Бараат 93 Төв Алтанбулаг 2-р баг, Аргал  94 Төв Баяндэлгэр 1-р баг, Байдлаг 95 Төв Баянцогт  1-р баг, Гуна 96 Төв Дэлгэрхаан  3-р баг, Давст багт 97 Төв Бүрэн 3-р баг, Монгол, Мэргэн толгой 98 Төв Бүрэн сум Бүрэн сум 99 Увс Тэс 11-р баг, Нуур эхэн  100 Увс  Завхан  2-р баг, Хармагт Үнэгтийн орой 101 Увс  Зүүнхангай 2-р баг, Баянгол Хүрдлэгийн хэрвээ суварга 102 Увс  Улаангом 8-р баг гурван тэрмис 103 Увс  Сагил 2-р баг хайрхан уул бүрхээлтийн орой 104 Увс  Тариалан 2-р баг Жидийн орой 105 Увс  Бөхмөрөн   2-р баг  Чулуу мөөхөлдөгийн орой  106 Увс  Өмнөговь   1-р баг Хөх орой Ринчин аваргын овоо  107 Увс  Баруунтүрүүн   4-р баг Нарийний эх  108 Ховд Алтай 1-р баг, Бодонч 109 Ховд Мөнххайрхан 2-р баг, Борт 110 Ховд Мөнххайрхан 3-р баг, Хаг 111 Ховд Дуут 3-р баг, Цагаан бургас 112 Ховд Мөст 3-р баг, Баян хайрхан 113 Ховд Булган 2-р баг, Баянсудал 114 Ховд Дарви 2-р баг, Дэлгэр 115 Ховд Үенч 4-р баг, Улиаст баг зуслан 116 Ховд Ховд 2-р баг, Цагаанбургас, Дорд даваа  117 Ховд Ховд 3-р баг, Баруун салаа 118 Хөвсгөл Хатгал тосгон Хатгал тосгон 119 Хөвсгөл  Бүрэнтогтох Сангийн далай 120 Хөвсгөл  Арбулаг Бэлбулаг 121 Хөвсгөл  Ренчинлхүмбэ 5-р баг, Ёлт газарт 122 Хөвсгөл  Тосонцэнгэл Сэлэнгэ баг 123 Хөвсгөл  Чандмань-Өндөр Улаан-Асга баг Ганга эрээн 124 Хөвсгөл  Эрдэнэбулган 2-р баг Баянголын ам 125 Хөвсгөл  ТҮнэл Бийж баг, Баян-Улааны орой 126 Хөвсгөл  Баянзүрх сум Агар баг 127 Хөвсгөл  Галт Рашаант баг 128 Хөвсгөл  Жаргалант сум Хөнжил баг 129 Хэнтий аймаг Баянмөнх Баянбулаг хар ус өндөр 130 Хэнтий аймаг Баянмөнх Баянбулаг Үнэгт уул 131 Хэнтий аймаг Биндэр Биндэр 132 Хэнтий аймаг Батноров 5-р баг Идэрмэг 133 Хэнтий аймаг Баян-Адарга 1-р баг Сайхан баг 134 Хэнтий аймаг Биндэр 1- р баг Баян-өндөр 135 Хэнтий аймаг Баянмөнх 3-р баг Дулаан 136 Хэнтий аймаг Галшар 4-р баг Сангийндалай 137 Хэнтий аймаг Норовлин 1-р баг Баян-өлзийт 138 Хэнтий аймаг Дархан 3-р баг Шажим 139 Хэнтий аймаг Дадал 1-р баг Онон

Технологийн сэтгүүлээс 2025 оны чиг хандлагыг тодорхойллоо. Ингэхдээ хиймэл оюун ухаан болон бусад дэвшилтэт технологитой дэлхий даяар хэрхэн хөл нийлүүлэн алхах талаар дурджээ. Цаашлаад шинэлэг инновацын нэгдэл нь дэлхийн технологийн хөгжилд түлхэц болж байна.  Аж үйлдвэрүүд, тахлын дараах дижитал өөрчлөлт, тогтвортой байдлын чиг үүрэг нэмэгдэхийн хэрээр технологиуд хурдацтай хөгжиж, бүх хүмүүст боломж, сорилтуудыг бий болгож байна. Мөн уламжлалт технологиос хүн болон хиймэл оюун ухаан хоорондын хил хязгаар ойртож, илүү боловсронгуй, бие даасан систем рүү шилжих хувьслыг тусгажээ. Ингээд 2025 оны технологийн чиг хандлагыг танилцуулъя.  1. Хиймэл оюун ухааны шийдвэр гаргалт 15%-д хүрнэ  Хиймэл оюун ухаан нь 2025 оны шилдэг технологийн чиг хандлагыг тодорхойлно. Мансууруулах бодис илрүүлэх, асар их мэдээллийн багцад хурдан дүн шинжилгээ хийх, харилцагчийн үйлчилгээ, ложистик, эрүүл мэнд зэрэг олон салбарыг хамарсан хэрэглээ нь түүний хүч чадлын нэгээхэн хэсэг.  Үүний зэрэгцээ санхүүгийн салбарт хиймэл оюун ухааныг зах зээлийн чиг хандлагад дүн шинжилгээ хийх, хөрөнгө оруулалтын боломжийг үнэлэх, хувийн санхүүгийн төлөвлөгөө гаргахад ашиглаж байна. Энэхүү технологи нь үндсэндээ асуулт хариултын системээс хүний ​​удирдлагагүйгээр аж ахуйн нэгжтэй холбоотой ажлыг гүйцэтгэх чадвартай автомат машин агентууд руу шилжихэд тусалдаг. 2028 он гэхэд өдөр тутмын ажлын шийдвэр гаргалтын 15% нь хиймэл оюун ухаанаар шийдэгдэх аж. Тухайлбал Майкрософт Их Британийн Засгийн газартай олон жилийн хугацаатай гэрээ байгуулж, төрийн байгууллагуудад хиймэл оюун ухааны хэрэглүүрийг ашиглах боломжийг санал болголоо.  2. AI засаглалын платформууд Европын холбооны хиймэл оюун ухааны тухай хууль нь ёс зүйтэй, аюулгүй ашиглах хууль эрх зүйн хүрээнд зохицуулах зорилготой. AI засаглалын платформууд нь хиймэл оюун ухааныг хариуцлагатай хэрэгжүүлэх хэрэгцээ өсөн нэмэгдэж буй асуудлыг шийдэж байна. 2028 он гэхэд хиймэл оюун ухааны удирдлагын цогц платформыг хэрэгжүүлдэг байгууллагууд хиймэл оюун ухаантай холбоотой ёс зүйн зөрчлийг 40%-иар бага мэдрэх аж.  Credo AI болон Fairly AI зэрэг компаниуд хиймэл оюун ухааны засаглалын шийдлүүдийг тэргүүлдэг. Ялангуяа Credo AI нь байгууллагуудыг Европын холбооны AI-ийн тухай хуульд бэлтгэхэд туслах хэрэгслүүдийг санал болгодог. 3. Хуурамч мэдээллийг илрүүлэх технологи Технологийн эрин үед хиймэл оюун ухаанаар сайжруулсан хортой халдлага, хуурамч мэдээллээс хамгаалах асуудал хөндөгдөнө. Тиймээс итгэлцлийг системтэйгээр ялгаж, шударга байдлыг хангах, жинхэнэ эсэхийг үнэлэх, дүр эсгэхээс урьдчилан сэргийлэх арга зүйн системээр хангах шаардлага бий. Дээрх аюул заналхийллийг илрүүлж, бууруулахад хиймэл оюун ухааныг ашиглаж, худал мэдээлэл тархахтай тэмцэж эхэллээ.  Технологийн томоохон компаниуд хиймэл оюун ухаанаар үүсгэсэн агуулгыг задруулахыг үүрэг болгов. Мета мэдээллийн аюулгүй байдалд хөрөнгө оруулалт хийж буй бол Google, Microsoft илрүүлэлтийн дэвшилтэт алгоритмуудыг боловсруулж байна. Үүний зэрэгцээ PwC компани болон сэтгүүлчдэд ташаа мэдээллийг хянах, тэмцэхэд туслах арилжааны үйлчилгээ бий болж эхэлжээ. 4. Квантад тэсвэртэй алгоритмуудыг боловсруулж байна  Постквантын криптографи (PQC) нь одоогийн шифрлэлтийн аргыг эвдэж буй квант компьютеруудын аюул заналхийллээс сэргийлж байна. Үүний зэрэгцээ Google, IBM, Microsoft компаниуд квантад тэсвэртэй алгоритмуудыг боловсруулж байгаа бөгөөд АНУ-ын Үндэсний Стандарт, Технологийн Хүрээлэн (NIST) 2024 оны 8-р сард шинэ PQC стандартаа зарлаж, салбарын шилжилтийг удирдан чиглүүлэв. 5. Хиймэл оюун ухаанд суурилсан дуут туслахууд Хиймэл оюун ухааныг физик орон зайтай нэгтгэж, тав тух, үр ашгийг тасралтгүй нэмэгдүүлж байна. Жишээлбэл, эрүүл мэндийн салбарт өвчтөний тусламж үйлчилгээ, ажилтнуудын үр ашгийг дээшлүүлдэг илүү ухаалаг, мэдрэмжтэй орчныг бүрдүүлжээ. Мөн сэтгэцийн эрүүл мэндэд анхаардаг стартап болох Eleos Health эмчилгээгээ сайжруулахын тулд хүрээлэн буй орчны мэдээллийг ашигладаг.  6. Эрчим хүчний хэмнэлттэй тооцоолол Эрчим хүчний хэмнэлттэй тооцоолол нь дата төвүүдийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөлөл болон хиймэл оюун ухааны ажлын ачаалалтай холбоотой өсөн нэмэгдэж буй санаа зовоосон асуудлыг шийдвэрлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Тооцооллын гүйцэтгэлийг хадгалах эсвэл сайжруулахын зэрэгцээ эрчим хүчний хэрэглээг багасгах, ялангуяа хиймэл оюун ухааны сургалт, симуляци зэрэг тооцоолол их шаарддаг програмуудад зориулагджээ. Microsoft дата төвүүдээ 100% сэргээгдэх эрчим хүчээр хангах үүрэг хүлээсэн. АНУ-ын Эрчим хүчний яамны Үндэсний эрчим хүчний судалгааны шинжлэх ухааны тооцооллын төв нь GPU хурдасгасан кластерууд нь зөвхөн CPU-тэй харьцуулахад эрчим хүчний үр ашгийг 5 дахин сайжруулах боломжтойг харуулсан. 7. Гибрид тооцоолол нь инновацийн үр ашигтай орчинг бий болгоно Технологийн салбар дахь Hybrid Computing-ийн үүрэг бол нарийн төвөгтэй асуудлуудыг шийдвэрлэхийн тулд янз бүрийн тооцооллын парадигмуудыг нэгтгэх юм. Гүйцэтгэлийг сайжруулах янз бүрийн механизмуудыг нэгтгэж, хиймэл оюун ухаан зэрэг технологийг одоогийн хязгаарлалтаас давах боломжийг олгоно.  IBM, Microsoft зэрэг компаниуд энэ салбарт шинийг санаачилж, төрийн болон хувийн үүлэн технологийн нөөцийг нэгтгэсэн шийдлүүдийг санал болгож байна. Түүнчлэн IBM-ийн гибрид үүлэн үйлчилгээ нь бизнесүүдэд дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлэхийн зэрэгцээ одоо байгаа дэд бүтцийг ашиглах боломжийг олгож, салбар хоорондын инновац, үр ашгийг нэмэгдүүлнэ. 8. Орон зайн тооцоолол Орон зайн тооцоолол нь ойрын 5-7 жилийн хугацаанд “хялбаршуулсан ажлын урсгал болон сайжруулсан хамтын ажиллагаа”-аар байгууллагын үр нөлөөг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлэх болно. Ингэхдээ физик болон дижитал ертөнц хоорондын харилцан үйлчлэлийг сайжруулахын тулд AR, VR болон холимог бодит байдлыг нэгтгэхээр төлөвлөжээ. Тодруулбал, “Майкрософт” компанийн HoloLens нь хэрэглэгчдэд дижитал мэдээллийг бодит орчинд авах боломжийг олгоно. Харин Apple-ийн Vision Pro нь хэрэглэгчийн оролцоог дахин тодорхойлж байна.  9. Олон үйлдэлт роботууд  Олон үйлдэлт роботууд нь уламжлалт даалгаварт зориулагдсан роботуудыг сольж технологийн салбарыг өөрчилж байна. 2030 он гэхэд хүмүүсийн 80% нь ухаалаг роботтой өдөр бүр холбогдох болно гэдгийг онцоллоо. Amazon болон Siemens нь үйл ажиллагааны уян хатан байдлыг сайжруулахын тулд олон үйлдэлт робот техникт хөрөнгө оруулалт хийж байна. Амазон эдгээр роботуудыг агуулахын бараа бүтээгдэхүүнийг ангилахаас эхлээд савлах хүртэл ажилд ашигладаг бол Siemens үйлдвэрлэлийн шугамыг оновчтой болгохын тулд тэдгээрийг үйлдвэрлэлийн процесст нэгтгэдэг. 10. Хүмүүс өөрсдийн бодлоор төхөөрөмж удирддаг болно  Элон Маск хүний сэтгэхүйгээр дамжуулан төхөөрөмжийг удирдах тархины суулгацыг шинэчлэх төслийг хэрэгжүүлж байна. Энэ нь тархины үйл ажиллагааг уншиж, тайлах технологиор дамжуулан хүний ​​танин мэдэхүйн чадварыг сайжруулах юм. 2030 он гэхэд дээрх технологи ажилчдынх нь 30 хувьд хүрэх таамаглалыг гаргав.  Тодруулбал, хувь хүмүүст өөрсдийн бодлоор төхөөрөмжийг удирдах боломжийг олгодог суулгацыг хөгжүүлж байгаа гэсэн үг. Улмаар хүний ​​ур чадварыг дээшлүүлэх, маркетинг, гүйцэтгэлийг оновчтой болгоход ашиглах боломжтой аж.  Эх сурвалж: Technology Magazine