Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

ҮЙЛ ЯВДАЛ

Нүүрсний реформ санаачилга гаргасан технологийн салбарынхныг ЦХХХ-ны сайд Н.Учрал хүлээж авч уулзлаа

2022.12.10

Цахим хөгжил, харилцаа, холбооны сайд Н.Учрал нүүрсний хулгайг уг үндсээр нь таслах цахим бирж байгуулах талаар төр, хувийн хэвшлийн төлөөлөлтэй 12 дугаар сарын 9-нд уулзлаа. “Гэрэгэ системс” ХХК-ийн захирал Д.Сайнбаяр нүүрсний хулгайн талаар улс төрийн эр зориг гарган, нийгэмдээ хандан зарласан Засгийн газрын салбар хариуцсан сайдын манлайлал дор мэдээллийн технологийн компаниудын нэгдэл, төр, иргэний оролцоо, хяналттайгаар цахим бирж байгуулах бүрэн боломжтой гэж үзэж байна. Аль нэг компани давуу эрх эдлэхгүй, төсвөөс мөнгө гаргахгүй, шинээр дугуй зохиолгүйгээр өөрсдийн түншлэгч Сингапурын компанитай хамтран бүтээсэн системийг ашиглан нүүрсний арилжааг ил тод болгох саналыг тавилаа.

Монголын программ хангамж үйлдвэрлэгчдийн холбооны ерөнхийлөгч А.Баттамир нүүрс төдийгүй уул уурхайн түүхий эд, хөдөө аж ахуйн цахим биржийн оновчтой тогтолцоог бүтээх шийдэл компаниудад байгааг онцлоод, цахим бирж байгуулах санаачилгад нэгдэхээ илэрхийллээ.

Цахим хөгжил, харилцаа холбооны сайд Н.Учрал “Хулгай хийх боломж хулгайчийг төрүүлдэг. Тэгвэл цахим шийдэл, цахим технологи эх орны эрдэнэс баялгийг хулгайлж тонох боломж нөхцөлийг уг үндсээр нь устгана. Чоно борооноор, хулгайч шөнөөр гэдэг. Хаалттай хаалга, харанхуй орчин хулгай дээрмийг төрүүлдэг. Гэрэлтэй газар, гэгээтэй өдрөөс хулгай, дээрэм, жоом бясаа дайждаг. Нүүрсний худалдаа нууц учраас, нүдэнд харагддаггүй учраас гаарч байна, галзуурсан байна. Гэм буруутныг олж, гэсгээн шийтгэхийн хамт бурууг үндсээр нь засч, зөвийг сууриар нь тогтоохыг цаг үе, хүндрэл сорилт, жагсаал цуглаан, ард түмний хүсэл, тэмцэл Та биднээс шаардаж байна” гэж хэллээ. Тэрбээр ард иргэд тодорхой шийдэлгүйгээр жагсаал цуглаан өндөрлөж болохгүйг сануулсан юм. Н.Учрал сайд мэдээллийн технологийн компаниудыг Засгийн газраас УИХ-д өргөн барьсан Уул уурхайн бүтээгдэхүүний бирж байгуулах тухай хуулийг ирэх долоо хоногоос эхлэн хэлэлцэх, Засгийн газрын хуралдаанаар цахим арилжааны журам батлахтай холбогдуулан саналаа ирүүлэхийг хүслээ.

Монголын хөрөнгийн биржийн захирал Х.Алтай 34 хувийг нь олон нийт эзэмших нээлттэй компани болж байгаа Хөрөнгийн бирж шийдвэрлэх оролцоотой байж, гадаадын худалдан авагчдад нүүрсээ шилэн нэг цонхоор худалдах зарчмын саналыг дэмжиж буйгаа илэрхийлэв.

Уулзалтын үр дүнд Цахим, хөгжил, харилцаа холбооны сайд, Уул уурхай хүнд үйлдвэрийн сайд хамтарсан тушаал гаргаж, цахим бирж байгуулах санал дүгнэлт гаргахаар боллоо.
Хувийн хэвшлийн шинэ санаачилгын зэрэгцээ Сангийн яамны Гааль, татвар, санхүүгийн мэдээллийн технологийн төв уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг олборлохоос худалдан авагч хүртэлх бүх үйл явцыг эхнээс дуустал нь хүний оролцоогүйгээр хамруулж, цахимаар бүртгэх, хянах, татвар тооцох тогтолцоог боловсруулж ашиглахад бэлэн болгоод байна.
Цахим бирж байгуулах талаарх уулзалтад ЦХХХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Ч.Золбаяр болон газрын дарга нар, төр, хувийн хэвшлийн төлөөлөл оролцсон юм.

Бусад мэдээ

“1000 AI Ambassador” – Хиймэл Оюуны элч бэлтгэх их аялал эхэллээ

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү Хэнтий аймагт ажиллах үеэрээ 400 гаруй сурагчидтай уулзлаа. Энэ үеэр тэрбээр НҮБ-ын Хүүхдийн сантай хамтран хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй “1000 AI Ambassador” төслөө танилцуулсан юм. Тус яам нь хоёрдугаар сард хиймэл оюуны үндэсний стратегийг боловсруулан, олон нийтээр хэлэлцүүлсэн юм. Энэхүү стратегийн хүрээнд НҮБ-ын хүүхдийн сантай хамтран орон даяар 1000 залуу манлайлагчдыг хиймэл оюуны (AI) элч болгон бэлтгэх ажлыг эхлүүллээ. Төслийн хүрээнд “1000 AI ambassador” – ийг төрөл бүрийн сургалт, чадавхжуулах үйл ажиллагаагаар дэмжинэ. Эдгээр манлайлагчид нь өөрсдийн мэдлэг, ур чадвараа ашиглан хиймэл оюуны тухай ойлголт, цахим ур чадвар, технологийн шинэ хандлагыг олон нийтэд таниулах, иргэдийн мэдлэгийг дээшлүүлэхэд голлох үүрэг гүйцэтгэнэ. Тэдгээр элч нар хот, хөдөөгийн олон нийтийн хүрээнд хиймэл оюуны хэрэглээ, ач холбогдлыг ойлгуулах сургалт, арга хэмжээнүүдийг зохион байгуулж, иргэдийн дижитал боловсролыг нэмэгдүүлэхэд хувь нэмэр оруулах юм. Үүнээс гадна, шинэлэг санаачилга, инновацыг дэмжих, хиймэл оюуныг ашиглан нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд хувь нэмэр оруулах боломжийг судалж, бодит төсөл, үйл ажиллагаагаар дамжуулан хэрэгжүүлнэ. Энэхүү хөтөлбөрийн үр дүнд залуу манлайлагчид нь технологийн хөгжилд тэргүүлэгч болж, хиймэл оюуны салбарт мэргэшсэн иргэдийн хүрээг өргөжүүлэх, улс орны инновацын чадамжийг дээшлүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлэх юм. Энэ хүрээнд ЦХИХХ-ны сайд Ц.Баатархүү Хэнтий аймгийн 20 сурагчийг Хиймэл оюуны элч төлөөлөгч болгон бэлдэх үүргийг Хэнтий аймгийн Засаг дарга Д.Аюурбуньд өгч, 20 ширхэг компьютер гардуулан өглөө.

Төрийн жинхэнэ албан хаагчдын 2024 оны жилийн эцсийн гүйцэтгэлийн тайлан

Д/д Албан тушаал Нэр Нийт үнэлгээ Гүйцэтгэлийн тайлан Төрийн захиргааны удирдлагын газар   1 Хүний нөөц, дотоод сургалт хариуцсан ахлах шинжээч Д.Ариунзул 91.1 Гүйцэтгэлийн тайлан 2 Салбарын шагнал хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Б.Батцэцэг 77.2 Гүйцэтгэлийн тайлан 3 Яамны төлөвлөгөө тайлан, өргөдөл гомдол хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Д.Мөнхсарнай 96.5 Гүйцэтгэлийн тайлан 4 Тогтоол шийдвэрийн биелэлт, төр хувийн хэвшлийн түншлэл хариуцсан мэргэжилтэн Б.Дэлгэрмаа 85.9 Гүйцэтгэлийн тайлан 5 Харьяа байгууллага, орон нутаг, олон нийттэй харилцах асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Б.Уранзаяа 81 Гүйцэтгэлийн тайлан 6 Программ, техник хангамж, сүлжээ хариуцсан мэргэжилтэн Б.Эрдэнэчимэг 88.3 Гүйцэтгэлийн тайлан 7 Архив-бичиг хэргийн мэргэжилтэн Ш.Золбаяр 93.9 Гүйцэтгэлийн тайлан Хуулийн хэлтэс   8 Хэлтсийн дарга Л.Нямдорж   Гүйцэтгэлийн тайлан 9 Захиргааны эрх зүйн асуудал хариуцсан шинжээч Б.Солонго 93.7 Гүйцэтгэлийн тайлан 10 Салбарын эрх зүйн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Ц.Эрдэнэцэцэг 89.3 Гүйцэтгэлийн тайлан  Санхүү, хөрөнгө оруулалтын хэлтэс   11 Хэлтсийн даргын үүргийг хавсран гүйцэтгэгч П.Дэлгэрмаа 89 Гүйцэтгэлийн тайлан 12 Салбарын нэгдсэн төлөвлөлт, хөрөнгө оруулалт хариуцсан шинжээч Д.Мөнхсолонго 94.3 Гүйцэтгэлийн тайлан 13 Төсвийн ерөнхийлөн захирагчийн ерөнхий нягтлан бодогч С.Лхам 94.6 Гүйцэтгэлийн тайлан 14 Засгийн газрын тусгай сан, төрийн сангийн төлбөрийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Б.Цэрэнлхам 86.76 Гүйцэтгэлийн тайлан  Гадаад хамтын ажиллагааны хэлтэс   15 Хэлтсийн дарга Г.Энхтуяа 89   16 Гадаадын зээл тусламжаар хэрэгжих, төсөл хөтөлбөрийн зохицуулалт хариуцсан шинжээч П.Ариунтуул 94.2 Гүйцэтгэлийн тайлан 17 Олон улсын байгууллаггуудын хамтын ажиллагаа хариуцсан мэргэжилтэн Ч.Цолмон 94.6 Гүйцэтгэлийн тайлан Стратеги, бодлого, төлөвлөлтийн газар   18 Харилцаа холбооны хөгжлийн бодлого хариуцсан ахлах шинжээч Б.Эрдэнэ  97.8 Гүйцэтгэлийн тайлан 19 Цахим хөгжлийн бодлого хариуцсан ахлах шинжээч М.Солонго 95.5 Гүйцэтгэлийн тайлан 20 Шуудан, цахим худалдааны бодлого хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Б.Тунгалаг 94.4 Гүйцэтгэлийн тайлан 21 Салбарын шинжлэх ухаан, технологи инновацын бодлого хариуцсан ахлах мэргэжилтэн З.Сэргэлэн 95.1 Гүйцэтгэлийн тайлан 22 Тоон контент, өргөн нэвтрүүлгийн бодлого хариуцсан мэргэжилтэн Л.Нармандах 95.7 Гүйцэтгэлийн тайлан 23 Цахим ур чадвар, салбарын хүний нөөцийн бодлого хариуцсан мэргэжилтэн Д.Сэлэнгэ 98.6 Гүйцэтгэлийн тайлан 24 Кибер аюулгүй байдал, хүний хувийн мэдээллийн аюулгүй байдлын асуудал хариуцсан мэргэжилтэн С.Эрдэнэболд 94.8 Гүйцэтгэлийн тайлан Судалгаа, шинжилгээний хэлтэс   25 Салбарын статистик, судалгаа шинжилгээ хариуцсан мэргэжилтэн Б.Урангоо 92.9 Гүйцэтгэлийн тайлан 26 Мэдээллийн технологийн судалгаа, шинжилгээ хариуцсан мэргэжилтэн Н.Лувсаншарав 92.75 Гүйцэтгэлийн тайлан Цахим хөгжлийн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газар   27 Газрын дарга Б.Бат-Өлзий 89   28 Нийтийн мэдээллийн дэд бүтцийн ерөнхий төлөвлөлтийн хэрэгжилт хариуцсан ахлах шинжээч Ч.Болор-Эрдэнэ 90 Гүйцэтгэлийн тайлан 29 Цахим засаглал хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Б.Бадамсүрэн 78 Гүйцэтгэлийн тайлан 30 Нийтийн мэдээллийн дэд бүтэц, төрийн цахим үйл ажиллагаанд хамаарах цахим төсөл, хөтөлбөр хариуцсан ахлах  мэргэжилтэн Э.Болормаа 96.15 Гүйцэтгэлийн тайлан  Цахим засаглалын хэлтэс   31 Хэлтсийн дарга Б.Золбоо 90 Гүйцэтгэлийн тайлан 32 Салбар дундын зохицуулалт хариуцсан шинжээч Г.Энхтулга 94.23 Гүйцэтгэлийн тайлан 33 Нээлттэй мэдээлэл, өгөгдөл хариуцсан мэргэжилтэн М.Номин 92.5 Гүйцэтгэлийн тайлан 34 Цахим үйлчилгээ хариуцсан мэргэжилтэн Г.Далайцэрэн 90.07 Гүйцэтгэлийн тайлан 35 Салбар дундын зохицуулалт хариуцсан мэргэжилтэн Э.Мөнгөнчимэг 86.77 Гүйцэтгэлийн тайлан Нийтийн мэдээллийн дэд бүтцийн хэлтэс    36 Хэлтсийн дарга Д.Батбаяр 85 Гүйцэтгэлийн тайлан 37 Дэмжих систем хариуцсан шинжээч Б.Отгонбаяр 85.7 Гүйцэтгэлийн тайлан 38 Дэмжих систем хариуцсан мэргэжилтэн Л.Лхамдулам 89 Гүйцэтгэлийн тайлан Харилцаа, холбооны бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газар    39 Харилцаа холбооны сүлжээний ашиглалт, үйлчилгээ, технологийн шинэчлэлийн хэрэгжилтийн асуудал хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Б.Нинж-Эрдэнэ 95 Гүйцэтгэлийн тайлан 40 Харилцаа холбоо, гамшгийн хэрэгжилтийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Ч.Отгон 88.71 Гүйцэтгэлийн тайлан 41 Бүх нийтийн үүргийн сангийн зохион байгуулалт хариуцсан мэргэжилтэн Ш.Самданжамц 92.1  Гүйцэтгэлийн тайлан  Шуудан, өргөн нэвтрүүлгийн хэлтэс   42 Хэлтсийн дарга Ч.Гүнсэнхорол 85   43 Өргөн нэвтрүүлгийн дамжуулах сүлжээний хэрэгжилтийн асуудал хариуцсан шинжээч Э.Оюун-Эрдэнэ 89.9 Гүйцэтгэлийн тайлан 44 Телевизийн өргөн нэвтрүүлгийн контентын бодлогын хэрэгжилтийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Б.Бургилмаа 90.46 Гүйцэтгэлийн тайлан  Сансрын холбооны хэлтэс   45 Радио давтамжийн бодлого, зохицуулалтын асуудал хариуцсан  шинжээч С.Онончимэг 98.02 Гүйцэтгэлийн тайлан 46 Хиймэл дагуулын радио давтамжийн координаци хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Б.Заяабаяр 93.6 Гүйцэтгэлийн тайлан 47 Сансарын технологи, үндэсний хиймэл дагуулын асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Д.Цэвэлмаа 92.8 Гүйцэтгэлийн тайлан Кибер аюулгүй байдлын бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газар   48 Газрын дарга Э.Насанбат 84   49 Онц чухал мэдээллийн дэд бүтцийн асуудал хариуцсан ахлах шинжээч М.Оролзод 85.8 Гүйцэтгэлийн тайлан 50 Нийтийн түлхүүрийн дэд бүтцийн асуудал хариуцсан Ахлах мэргэжилтэн Э.Балдансамбуу 91.4 Гүйцэтгэлийн тайлан 51 Кибер аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаа, мэдээллийн аюулгүй байдлын аудит, эрсдэлийн үнэлгээ хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Б.Ундрал 89.2 Гүйцэтгэлийн тайлан 52 Хүний хувийн мэдээллийн аюулгүй байдлын асуудал хариуцсан мэргэжилтэн Д.Цэрэнпүрэв 82.9 Гүйцэтгэлийн тайлан Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газар   53 Газрын дарга Ц.Борхүү 89.4 Гүйцэтгэлийн тайлан 54 Бодлогын баримт бичгийн хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хариуцсан шинжээч А.Түвшинзаяа 94.2 Гүйцэтгэлийн тайлан 55 Яамны үйл ажиллагаа, харьяа байгууллагын төсөл хөтөлбөрийн үйл ажиллагааны хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хариуцсан мэргэжилтэн М.Мөнхтуул 94.9 Гүйцэтгэлийн тайлан Салбарын хяналтын газар   56 Газрын дарга С.Цагаанхүү 85 Гүйцэтгэлийн тайлан 57 Мэдээлэл, харилцаа холбооны хяналт хариуцсан ахлах шинжээч Б.Бүрэнжаргал 96.37 Гүйцэтгэлийн тайлан 58 Зөрчлийн бүртгэл хариуцсан ахлах мэргэжилтэн С.Шинэбаяр 91.3 Гүйцэтгэлийн тайлан 59 Эрсдэлийн бүртэл хариуцсан ахлах мэргэжилтэн А.Бурмаа 91.3 Гүйцэтгэлийн тайлан 60 Харилцаа холбооны хяналт хариуцсан мэргэжилтэн Г.Гантулга 94.4 Гүйцэтгэлийн тайлан

Хиймэл оюун ухааныг хөгжлүүлэхийн тулд бодлого, стратегиа тодорхойлох нь чухал байна

Хиймэл оюун ухаан нь орчин үеийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн гол хөдөлгөгч хүч боллоо. Улс орнууд энэ салбарт үндэсний хэмжээний стратеги боловсруулж, хэрэгжүүлж байна. Тухайлбал, АНУ, Хятад болон Европ тивийн улсууд бүс нутгийн судалгаа, хөгжил, хэрэглээнд томоохон хөрөнгө оруулалт хийж, үндэсний хэмжээний стратеги гаргасан. Мөн Азийн Сингапур, БНСУ, Японд эдийн засгийн өсөлтийн гол хөшүүрэг нь хиймэл оюун ухаан хэмээн тодорхойлж байна. Тэгвэл бага болон дунд орлоготой орнууд хиймэл оюун ухааны зах зээлийг ашиглан хөгжлийн явцаа түргэсгэхээр зорьж эхнээсээ хиймэл оюун ухааны стратегиа зарлаад буй. Хиймэл оюун ухааныг хөгжүүлэх өрсөлдөөн дэлхий даяар эрчимжиж буй энэ үед Монгол Улс ч гэсэн хиймэл оюун ухааны үндэсний стартегитай болох ажлыг эрчимжүүллээ. Энэ хүрээнд гарааны бизнесийн эко системийг хэрхэн сайжруулах, нээлттэй өгөгдлийн хүрээг тэлэх, цаашид салбарт баримтлах бодлогын хууль эрх зүйн орчны талаар судалгаа хийж, стратегиа боловсруулах ажил ид өрнөж байна. Мөн ЦХИХХЯ-наас хиймэл оюун ухааны үндэсний стратегийг боловсруулж, олон нийтээр хэлэлцүүлэх ажлыг ирэх 2-р сарын 13-ны өдөр зохион байгуулна. Үүнтэй холбоотойгоор салбар бүрийн оролцогч талуудыг хамруулсан хэлэлцүүлгийг ЦХИХХЯ, Мэдээллийн технологийн үндэсний парк, И-Монгол академи хамтран өнөөдөр зохион байгууллаа. Хэлэлцүүлэгт Монголын AI хөгжүүлэгч залуус өргөнөөр оролцож, үндэсний стратегид тусгах санал, хүсэлтээ илэрхийлэв.  Монгол Улсад хиймэл оюун ухааныг хөгжүүлэхэд тулгарч буй гол бэрхшээлүүд дараах байдлаар нэрлэлээ.  Үүнд,   Тиймээс дээрх тулгамдаж буй асуудлуудаас нэн тэргүүнд боловсон хүчний чадавхийг нэмэгдүүлэхэд анхаарахыг онцлов. Мөн хиймэл оюун ухааны чиглэлээр мэргэжилтэн бэлтгэх хөтөлбөрийг хөгжүүлэх, олон улсын туршлагаас суралцах тухай ч хөндөгдсөн. Түүнчлэн хиймэл оюун ухааны салбарт санхүүжилтыг нэмэгдүүлэх, судалгаа, хөгжүүлэлтийг дэмжих төсөл хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэх шаардлага ч байгаа юм.  Хиймэл оюун ухааны үндэсний стратегитай улс орнууд дараах байдлаар асуудлуудаа тусгажээ. Үүнд: Хиймэл оюун ухаан нь дэлхийн ирээдүйг тодорхойлох хамгийн нөлөө бүхий технологи юм. Улс орнууд тус салбарт ихээхэн хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж, үндэсний хэмжээний стратеги боловсруулж байгаа нь энэхүү технологийн ач холбогдлыг харуулж байна. Тухайлбал, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп хиймэл оюун ухааныг хөгжүүлэхэд 500 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулат хийхээ зарлалаа. Харин Монгол Улс хиймэл оюун ухааны хөгжлийг дэмжиж, үндэсний хэмжээний стратеги боловсруулахаар ажиллаж байна.  Ирээдүйд үнэ цэнийг бүтээх арга барил өөрчлөгдөж, хүний оролцоогүйгээр хөдөлмөрийн бүтээмжийн асар том ялгаа бий болох гэж байна. Энэхүү үсрэнгүй хөгжиж буй технологийн дэвшилтэй хөл нийлүүлэхийн тулд салбарын бодлогоо зөв чиглүүлж, хүний нөөцөө бэлдэх, инновацын чиглэлд онцгой анхаарах үе ирснийг онцлов.