Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

ҮЙЛ ЯВДАЛ

Монгол Улсын цахим шилжилт, тоон хуваагдлыг багасгахад чиглэсэн зорилго, ололт, амжилтын сайн туршлагыг танилцууллаа

2022.06.02

Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Болор-Эрдэнэ “Дэлхийн мэдээлэлжсэн нийгмийн чуулган-2022”-ны дээд түвшний хуралдаанд цахимаар оролцлоо. Тус хуралдаан нь Женев дэх Олон улсын Цахилгаан холбооны байгууллагын төв байранд 2022 оны 05 дугаар сарын 30-наас 2022 оны 06 дугаар сарын 03-ны хооронд зохион байгуулагдаж байгаа юм. ЦХХХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Болор-Эрдэнэ тус чуулганы Өндөр түвшний бодлогын 8 дугаар хуралдаан болох “Цахим таатай орчныг бий болгох нь” сэдэвт салбар хуралдаанд цахимаар оролцож Монгол Улсын хэрэгжүүлж буй цахим шилжилт, тоон хуваагдлыг багасгах, бүх нийтийг тоон бичиг үсэгтэн болох зэрэг стратегийн зорилго, зорилтууд, одоогийн ололт амжилтын сайн туршлагаа оролцогчдод танилцууллаа.

Мөн Сайд нарын дугуй ширээний хаалттай уулзалтад оролцож, бусад улсын сайд нар болон өндөр дээд түвшний төлөөлөлтэй санал бодлоо солилцсон юм.

“Дэлхийн мэдээлэлжсэн нийгмийн чуулган-2022” нь тогтвортой хөгжлийн зорилт, зорилтуудыг хэрэгжүүлэх арга хэрэгсэл болох мэдээлэл, харилцаа холбооны технологийн үүргийг хэлэлцэх гол форум болж, 2030 он хүртэлх Тогтвортой хөгжлийн хөтөлбөр (НҮБХ-ны А/70/1 тогтоол)-ийн хэрэгжилтийг хянах дэлхийн механизмын талаар хэлэлцэж байна.  Энэхүү Чуулган нь НҮБ-ын холбогдох байгууллагуудтай хамтран Чуулганы үйл ажиллагааны ололт амжилтыг хянах платформоор хангаж, 2005 оноос хойших үйл ажиллагааны хэрэгжилтийн талаар мэдээлэл, үнэлгээ дүгнэлт өгдөг.

Бусад мэдээ

Дэлхийн Шуудан Холбооны Ази, Номхон далайн бүс нутгийн стратегийн форум зохион байгуулагдаж байна

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын нийслэл Дубай хотноо 2025 онд болох Дэлхийн Шуудангийн Холбооны дээд хэмжээний конгресыг угтан, дэлхийн улс орнууд, бүс нутгуудын хэрэгцээ шаардлага, санал, хүсэлтийг Дэлхийн шуудан холбооны 2026-2029 оны стратеги, бодлого төлөвлөгөөнд тусгуулахаар бүс нутгийн форумыг дэлхий даяар 6 бүсэд зохион байгуулж байгаа бөгөөд энэ удаагийн Ази, Номхон далайн бүсийн стратегийн форумыг Монгол Улсад анх удаа өнөөдөр (2024.09.25) зохион байгуулж байна.. Форумд Дэлхийн Шуудан Холбооны Ерөнхий захирал ноён Масахико Метоки, Ази, Номхон далайн Шуудангийн Холбооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга ноён Винаяа Пракаш Синхн тэргүүтэй Ази, Номхон далайн бүс нутгийн 32 орны 100 орчим төлөөлөгч, улс орнуудын үндэсний шуудангийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, зохицуулагчид, бодлого боловсруулагчид оролцож байна. Дэлхийн шуудан холбооны гишүүнээр Монгол Улс 1963 онд элссэн бөгөөд шуудангийн хөгжлийн индексээр манай улс 46.7 оноогоор хөгжлийн 6-р түвшинд эрэмбэлэгдэж байна. Энэхүү форумаар Дэлхийн Шуудангийн Холбооны гишүүн орнууд, түүний томилогдсон операторууд дараагийн 4 жилд баримтлах стратеги, дүрэм, журам, бодлогыг урьдчилан хэлэлцүүлж, санал, дүгнэлтийг тусган, нэгтгэж конгресст хүргэх зорилготой юм.

DAMA INTERNATIONAL-ИЙН АЛБАН ЁСНЫ САЛБАР МОНГОЛ УЛСАД НЭЭГДЛЭЭ

Өнөөдөр Монгол Улсын цахим шилжилтийн түүхэнд нэгэн шинэ хуудас нээгдэж байна. Дэлхийн өгөгдлийн удирдлагын хамгийн том мэргэжлийн холбоо болох DAMA International-ийн албан ёсны салбар Монгол Улсад үүд хаалгаа нээлээ. “Өгөгдөл бол шинэ газрын тос” гэж ярьдаг цаг үеэс нэгэнт хальж, “Өгөгдөл бол цахим засгийн суурь, хиймэл оюун ухааны тэжээл, улс орны стратегийн гол нөөц” болохыг хүлээн зөвшөөрөөд байна. Гэвч их хэмжээний өгөгдөл хуримтлуулах нь өөрөө зорилго биш юм. Хамгийн гол нь тэрхүү өгөгдлийг хэрхэн зөв удирдах, чанарыг нь яаж хангах, хамгийн чухал нь хэрхэн “Өгөгдлийн засаглал” (Data Governance)-ыг тогтоох вэ гэдэг нь бидний өмнө тулгарч буй томоохон сорилт билээ. Цахим хөгжил инновац, харилцаа холбооны сайд Э.Батшугар Монгол Улсын Засгийн газраас баримталж буй цахим шилжилтийн бодлогын хүрээнд бид төр, хувийн хэвшлийн бүхий л түвшинд өгөгдөлд суурилсан шийдвэр гаргалтыг хэвшүүлэхийг зорьж байна. Энэхүү зорилтод хүрэхэд DAMA Mongolia Chapter-ийн гүйцэтгэх үүрэг асар их юм. Тодруулбал  Олон улсын стандарт (DMBOK): Өгөгдлийн удирдлагын дэлхийн шилдэг туршлага, стандартыг Монголын хөрсөнд буулгаж, нутагшуулах, CDMP зэрэг олон улсын зэрэгтэй дата мэргэжилтнүүдийг дотооддоо бэлтгэж, хүний нөөцийн чадавхыг эрс нэмэгдүүлэхэд чухал үүрэг оролцоотой юм.   Цаашид Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны зүгээс өгөгдлийн засаглалыг сайжруулах, дата мэргэжилтнүүдийг дэмжих чиглэлээр нягт хамтран ажиллах болно. Өгөгдөл зөв бол, шийдвэр зөв. Шийдвэр зөв бол, хөгжил хурдан гэлээ. Энэ үеэр ЦХИХХ-ны төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Мягмарнаран, DAMA International-ийн Удирдах зөвлөлийн дарга Г.Гүен нар хамтран ажиллах санамж бичгийг байгууллаа. DAMA International-ийн албан ёсны салбар “DAMA Mongolia” нээгдсэнээр манай банк санхүү, боловсрол, эрүүл мэнд, тэр дундаа төрийн байгууллагуудын дата системүүд хоорондоо “нэг хэлээр” ярьж, илүү үр ашигтай, илүү аюулгүй ажиллах боломж бүрдэнэ. ЦХИХХ-ны яамнаас “Их өгөгдөл, хиймэл оюуны үндэсний стратеги”-ийг хэрэгжүүлж, өгөгдөлд суурилсан шийдвэр гаргалт, дижитал засаглалыг хөгжүүлэх чиглэлээр ажиллаж байгааг тэмдэглэв. Түүнчлэн 2026 оныг “Их өгөгдөл, хиймэл оюуны жил” болгон зарлаж, өгөгдлийн дэд бүтэц, хүний нөөц, судалгаа хөгжүүлэлтийг дэмжих ажлуудыг хэрэгжүүлэн ажиллаж байна.  

‘AI-ийн загалмайлсан эцэг’ Нобелийн шагнал хүртлээ

Хиймэл оюун ухаан үсрэнгүй хөгжиж байгаа өнөө үед тус салбарын эрдэмтэд Нобелийн шагнал авч эхэллээ. Тодруулбал, Жеффри Хинтон, Жон Хопфилд нар “Машины оюуны” судалгааны чиглэлээр хийсэн бүтээлээрээ Нобелийн эзэн боллоо. Канадын профессор Жеффри Хинтоныг “Хиймэл оюун ухааны загалмайлсан эцэг” гэж нэрлэдэг. Тэрбээр 2023 онд Google-ээс гарч, хиймэл оюун ухаан хүмүүсийн амьдралд хэрхэн өөрчлөлт оруулах тал дээр санаа зовинож байгаагаа илэрхийлж байв. Энэ тухай Шведийн Хааны Шинжлэх ухааны академиас Шведийн Стокгольм хотноо болсон хэвлэлийн бага хурал дээр мэдэгдэв. Нобелийн шагналтан болох 91 настай Жон Хопфилд нь АНУ-ын Принстоны их сургуулийн профессор, 76 настай Жеффри Хинтон нь Канадын Торонтогийн их сургуулийн профессор юм. “Машины оюун” нь хиймэл оюун ухааны түлхүүр бөгөөд энэ нь компьютерт мэдээлэл өгөгдөл үүсгэхийн тулд өөрийгөө сургах чадварыг хөгжүүлдэг салбар юм. Ингэхдээ интернэтээс хэрхэн хайлт хийхээс эхлээд утсан дээрээ зураг засварлах хүртэл бидний ашиглаж буй өргөн хүрээний технологийг шинэчилж, хөгжүүлж ирсэн. Канадын профессор Жеффри Хинтон Нобелийн шагнал авч байгаагаа мэдээд “Би ийм зүйл болно гэж огт төсөөлөөгүй. Нобелийн шагнал авах болсноо гайхаж байна” гэдгээ илэрхийлжээ. Нобелийн шагналын мэдэгдэлд дээрх хоёр эрдэмтний “Цаг уурын загварчлалыг сайжруулах”, “Нарны эсийг хөгжүүлэх”, “Эмнэлгийн зургийн дүн шинжилгээ” зэрэг судалгаа, ажлын зарим чухал хэрэглээг жагсаав. Профессор Хинтоны “Мэдрэлийн сүлжээ дэх анхдагч судалгаа” нь ChatGPT гэх мэт одоогийн хиймэл оюун ухааны системийг бий болгосон. Хиймэл оюун ухаан дахь мэдрэлийн сүлжээ нь хүний ​​тархитай ижил төстэй мэдээллийг сурч, боловсруулах систем юм. Эдгээр нь хиймэл оюун ухаанд хүн төрөлхтөний туршлагаас суралцах боломжийг олгодог. Профессор Хинтоны хиймэл мэдрэлийн сүлжээн дээр хийсэн ажил нь хувьсгал байсан. “Энэ нь аж үйлдвэрийн хувьсгалтай адил байх болно. Гэхдээ бидний бие махбодийн чадвараас илүү оюуны чадавхийг давах болно” гэж тэрбээр онцлов. Профессор Жон Хопфилд хэв маягийг хадгалж, дахин бүтээх боломжтой сүлжээг зохион бүтээжээ. Энэ нь атомын эргэлтээс үүдэлтэй материалын шинж чанарыг тодорхойлдог физикийг ашигладаг. Тодруулбал, бүрэн бус үгсийг ашиглан тархи үгсийг хэрхэн санахыг оролддогтой ижил төстэй арга замаар профессор Хопфилд бүрэн бус хэв маягийг ашиглан ижил төстэй зүйлийг олох боломжтой сүлжээг бүтээжээ. Нобелийн шагналын хорооныхон хэлэхдээ “Хоёр эрдэмтний ажил нь бидний өдөр тутмын амьдралын нэг хэсэг болсон. Тэр дундаа нүүр царай таних, хэлний орчуулгыг түгээмэл ашиглаж байна” гэдгийг онцлов. Эрдэмтэд 11 сая швед крон буюу 810 000 фунт стерлингийн шагнал авна. Дашрамд мэдээллэхэд, Монгол Улсын Засгийн газар хиймэл оюун ухааны хууль эрх зүй, зохицуулалтын орчныг бий болгож, “И-Монгол” академийг төрийн их өгөгдөл, хиймэл оюун ухааны төв болгохоор ажиллаж байна. Эх сурвалж: BBC