Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

ҮЙЛ ЯВДАЛ

Харилцаа холбооны салбарын 100 жилийн ой: АНХНЫ ХОЛБООНЫ БАЙШИН

2021.01.18

Монгол Улсын анхны Ерөнхий сайд, сайн ноён хан Т.Намнансүрэн 1914 оны 12 дугаар сарын 15-нд Өргөө хот дахь Засгийн газрын телефон холбоог ашиглах дүрмийг баталж, Монгол Улсад телефон холбоо үүсч хөгжсөн хэмээн үздэг билээ. Энэхүү телефон станц нь өнөөгийн Бөхийн өргөөний баруун хойно байрлах нэг давхар ногоон байшинд (“Анхны холбооны байшин”) байрлаж байсан. Орос загварын энэхүү байшинд оросын худалдааны төлөөлөгчийн газар байрлаж байсан ба зүүн талд нь Цогт Бадамжавын байшин (эдүгээ нийслэл Улаанбаатарын музей байгаа) зэрэг оросууд суурьшиж байсан гэдэг. Ерөнхий сайд Т. Намнансүрэнд 1913 онд Орос Улсын II Николай хааны бэлэглэсэн 25 хэрэглэгчийн багтаамжтай телефон станцыг цахилгаан, байр, угсарч ажиллуулах хүний боломжийг харгалзан энэхүү байшинд суурилуулсан тухай түүх болон дурьдатгал номуудад тэмдэглэсэн байдаг. Дээрх телефон станц нь 1934 он хүртэл энэ байшиндаа ажиллаж 60, 100, 300, 500 дугаараар тус тус өргөтгөн ажиллуулж байгаад зай талбай бага учраас цаашид өргөтгөх боломжгүй болж, 1934 онд одоо Төв шуудан буй байшингийн суурин дээр радио холбоо, цахилгаан мэдээ, телефон холбоо, шуудангийн үйлчилгээ бүхий холбооны нэгдсэн хоёр давхар байшинд шилжүүлсэн түүхтэй. БНМАУ-ын Засгийн газрын дэргэдэх Холбооны ерөнхий газрын даргын 1990 оны 12 дугаар сарын 25 –ны өдрийн 31 дүгээр тушаалаар Харилцаа холбооны 70 жилийн ойд зориулан Харилцаа холбооны түүхэн замналын музей байгуулахаар хуучин ашиглаж байсан байр (Анхны холбооны байшин)-нд бүрэн засвар хийж, мөн онд Холбооны түүхэн замналын музейг нээн 1997 он хүртэл ажиллуулсан. Харилцаа холбооны энэхүү түүхэн байшингийн өнөөгийн ашиглалтанд анхаарал хандуулан 2003 оноос хойш өмчлөгч-эзэмшигчийн талаар судалж, холбогдох байгууллагуудтай хамтран ажилласны үндсэн дээр 2020 онд Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газраас Монгол Улсын түүх, соёлын дурсгал болох Анхны холбооны барилгыг төрийн өмчид бүртгэж, Харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн газарт эзэмшүүлэхээр тогтсон билээ. Түүнчлэн Боловсрол, шинжлэх ухаан, спортын сайдын 2020 оны А/161 тоот тушаалаар аймаг нийслэлийн хамгаалалтад байх түүх соёлын дурсгалт газрын жагсаалтыг баталсан ба “ Анхны холбооны байшин” нэрээр түүх, соёлын өвд бүртгэгдээд байна. Анхны холбооны байшин Мэдээлэл бэлтгэсэн: Захиргаа, удирдлагын газрын ахлах мэргэжилтэн Н.Цэвээндарь

Бусад мэдээ

Монгол Улсад анх удаа нуурын гүнд далайн шилэн кабелийг амжилттай суурилууллаа

Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яамнаас мэдээлэл, харилцаа холбооны шинэ дэвшилтэт технологийг дэмжих, технологийн оновчтой шийдлийг нэвтрүүлэх, алслагдсан бүс нутгийг мэдээллийн технологиор хангах зорилгоор Ази, номхон далайн цахилгаан холбооны байгууллагатай хамтран “FM өргөн нэвтрүүлгийн сүлжээ ашиглан гамшгийн үеийн мэдээ, мэдээлэл дамжуулах EWBS систем нэвтрүүлэх” төслийг хэрэгжүүлээд байна. Төслийн хүрээнд FM радио өргөн нэвтрүүлгийн сүлжээгээр гамшгийн үеийн дохиог хүлээн авах, дамжуулах станцыг Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Үүр сум, Хатгал тосгонд суурилуулан дохио хүлээн авах төхөөрөмжийг төсөл хэрэгжсэн бүс нутгийн 650 гаруй өрхөд хүлээлгэн өглөө. Төслийн ерөнхий санхүүжүүлэгчээр Япон Улсын “KDDI сан”, бүтээгдэхүүн нийлүүлэгчээр Япон Улсын “Өү Си Си” компани, гүйцэтгэгчээр Онцгой байдлын ерөнхий газар, “Монголын цахилгаан холбоо” ХК, “Радио телевизийн үндэсний сүлжээ” УТҮГ тус тус ажилласан бөгөөд энэхүү төслөөр хийгдсэн онцлох ажил нь Монгол Улсад анх удаа шилэн кабелийг далайгаар буюу усан доогуур амжилттай суурилуулсан явдал юм. Далайн шилэн кабелийг Хөвсгөл нуурын аялал жуулчлал, байгалийн цогцолборт газрын Хүзүүвчийн шил, Жанхайн даваа орчимд нуурын хөвөө дагуу суурилуулан, аялал жуулчлалын бүс нутагт өндөр хурдны интернэт, IPTV, суурин утасны үйлчилгээг нэвтрүүллээ. FМ радиогийн үндсэн сигналыг дамжуулах сүлжээг байгуулахдаа хосолмол буюу цахилгааны болон интернэтийн урсгалыг нэгэн зэрэг дамжуулах шилэн кабелийг ашигласан нь эрчим хүчний нэгдсэн системд холбогдоогүй алслагдсан бүс нутаг дахь байгууламж, цамхаг, сайт, тоног төхөөрөмж, техник хэрэгслийг цахилгааны болон интернетийн дэд бүтцэд нэгэн зэрэг холбох, системийн ашиглалт, засвар үйлчилгээг зайнаас явуулах, улмаар гамшгийн болон онцгой байдлын үед сүлжээг шуурхай сэргээхэд чухал ач холбогдолтой юм.

“DRONECON-2026” Олон улсын тэмцээний аваргууд тодорлоо

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж (дрон) жолоодлогын олон улсын тэмцээн Улаанбаатар хотноо хоёр өдрийн турш амжилттай зохион байгуулагдлаа. Тус тэмцээнд Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Беларусь Улс, БНХАУ, Япон Улс, Бүгд Найрамдах Казахстан Улс, БНСУ, ОХУ зэрэг 7 орны 52 баг тамирчид 3 төрлөөр өрсөлдөн, шилдгүүдээ тодруулсан юм. ​Шагнал гардуулах ёслолыг нээж Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал үг хэллээ. Тэрээр хэлсэн үгэндээ, “Монгол Улсын Засгийн газар нам өндрийн эдийн засгийг зөвхөн шинэ технологийн чиглэл бус, харин үндэсний хөгжил, эдийн засгийн бүтээмж, аюулгүй байдал, дижитал шилжилтийг холбосон шинэ стратегийн орон зай гэж үзэж байна” хэмээн онцлов. Түүнчлэн Засгийн газраас энэ салбарыг хөгжүүлэхдээ нийтийн болон агаарын тээврийн аюулгүй байдлыг хамгийн дээд түвшинд хангах, мөн инновац, бизнесийн санаачилгыг дэмжсэн ойлгомжтой, уян хатан, цахим зохицуулалтын орчныг бүрдүүлэх гэсэн хоёр үндсэн зарчмыг баримтлахыг дурдлаа. ​Дрон инженерчлэл, кодчилол, нислэгийн удирдлага, дата боловсруулалт, хиймэл оюун ухаан, геомэдээллийн систем зэрэг шинэ ур чадварууд нь Монголын залуучуудад дэлхийн зах зээлд өрсөлдөх боломжийг нээж байгааг Ерөнхий сайд цохон тэмдэглэв. “Иймээс боловсрол, мэргэжлийн сургалт, инновацын төвүүд, тэмцээн уралдаан, дадлагын хөтөлбөрүүдийг бодлогоор дэмжих нь нам өндрийн эдийн засгийн тогтвортой хөгжлийн үндэс болно” гэлээ. ​Ёслолын арга хэмжээнд Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан нар оролцож, шилдгээр шалгарсан баг, тамирчдад баяр хүргэн амжилт хүслээ. Шилдэг тамирчдыг танилцуулъя. БАГИЙН ДРОНЫ АНГИЛАЛ I байр. Алтан медаль: CHOPAN багийн тамирчин Takano Kanata /Япон Улс/                                               Lee Minseo /БНСУ/                                               Peng Longxin /БНХАУ/ II байр. Мөнгөн медаль: APEX багийн тамирчин       А.Дөлгөөн /ЗХЖШ/                                               Ц.Хас-Очир /ЗХЖШ/                                                Г.Тэнтэргэл /Дархан-Уул аймгийн ХУРДАН клуб/ III байр. Хүрэл медаль: TATAR багийн тамирчин      О.Эрдэмтулга                                               С.Улсболд                                               Б.Алтантүрүү МЭРГЭЖЛИЙН ЕРӨНХИЙ АНГИЛАЛ I байр. Алтан медаль: Lee Minseo /БНСУ/ II байр. Мөнгөн медаль: Yu Jingchun /БНХАУ/ III байр. Хүрэл медаль: Yu Enning /БНХАУ/ ЖИЖИГ ДРОНЫ АНГИЛАЛ I байр. Алтан медаль: Lee Minseo /БНСУ/ II байр. Мөнгөн медаль: О.Эрдэмтулга /Монгол Улс/ III байр. Хүрэл медаль: Kunilov Theodore /ОХУ/ Олон улсын тэмцээний ерөнхий зохион байгуулагчаар Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам, хамтран зохион байгуулагчаар Батлан хамгаалах яам, Зам, тээврийн яам, Харилцаа холбооны зохицуулах хороо, Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар, Төрийн цахим үйлчилгээний зохицуулалтын газар, Зэвсэгт хүчний Жанжин штаб, Зэвсэгт хүчний Агаарын цэргийн командлал, Хил хамгаалах ерөнхий газар, Онцгой байдлын ерөнхий газар, Иргэний нисэхийн ерөнхий газар, Радио телевизийн үндэсний сүлжээ, Монголын дрон нисгэгчдийн холбоо, Монголын нисгэгчгүй хэрэгслийн холбоо, Монголын STEAM боловсролын академи, Юнител группт, МИАТ нийт 30 гаруй байгууллага ажиллалаа.

Дэлхийн банкны Суурин төлөөлөгч Таехюн Ли нарын төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

ЦХИХХ-ны Сайд Ч.Номин Дэлхийн банкны Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Таехюн Ли, Дэлхийн банкны Төслийн багийн дэд ахлагч Женнифер Гуи болон бусад мэргэжилтнүүдийг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтаар “Ухаалаг засаг-II” төслийн хэрэгжилт, дэд төслүүдийн хүрээнд хийгдэж буй ажлын явц, зээлийн чанар, ашиглалт, зарцуулалт болон үр дүнгийн талаар ярилцав. ЦХИХХ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Мягмарнаран, Дижитал шилжилт, инновацын бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Д.Цэнгүүнжав болон албаны бусад хүмүүс уулзалтад байлцав. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яам (ЦХИХХЯ) Дэлхийн банкны санхүүжилтээр “Ухаалаг засаг-II” төслийг 2023 оноос хэрэгжүүлж байна. Монгол Улсын Засгийн газрын “Цахимаар нэн тэргүүнд” бодлогыг хэрэгжүүлэхэд уг төсөл бодит хувь нэмэр оруулж байгаа бөгөөд дунд хугацааны үнэлгээний хүрээнд төслийн бүтцийг шинэчлэх, хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх чиглэлээр Дэлхийн банкны багтай нягт хамтран ажиллаж байгаа юм. Төслийн Удирдах хорооны хурлыг 2026 оны 01 дүгээр сард зохион байгуулж, худалдан авах ажиллагаа, санхүүжилт, үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг шинэчлэн баталсан. Үүний дагуу Дэлхийн банк, ЦХИХХЯ болон Сангийн яам хамтран төслийн бүтцийг шинэчлэх санал боловсруулж, 2026 оны 02 дугаар сарын 26-ны өдөр албан ёсоор хүргүүлээд байна. Мөн Дэлхийн банкны багтай хамтран Нэгдсэн мастер төлөвлөгөөг боловсруулж, төслийн явцад хяналт тавин ажиллаж байна. Төслийн хэрэгжилт энэ оны 05 дугаар сарын 29-ний байдлаар 73.4 хувьтай байна.