Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хөгжлийн хөтөлбөрөөс 2025 онд гаргасан судалгаагаар манай улсын 9-12 насны хүүхдийн гуравны нэг нь цахим дээрэлхэлтэд өртсөн бол 13-17 насны өсвөр үеийнхний хувьд энэ үзүүлэлт маш өндөр буюу 51.3 хувьд хүрсэн байна. Мөн улсын хэмжээнд 2025 оны жилийн эцсийн байдлаар хүүхэд үйлдсэн гэмт хэргийн тоо 1135, хүүхдийн эсрэг үйлдэгдсэн гэмт хэрэг 2339 бүртгэгдэж, 2391 хүүхэд хохирсны дотор үе тэнгийн дээрэлхэлтийн шинжтэй 399 гомдол, мэдээлэл ирснээс 246 буюу 61.7 хувь нь гэмт хэргийн, 153 буюу 38.3 хувь нь зөрчлийн шинжтэй байна. Судалгааны үр дүн болон хүүхдийн дунд үйлдэгдэж буй гэмт хэргийн тоон үзүүлэлтээс харахад цахим орчны хэрэглээ өсөхийн хэрээр хүүхэд, өсвөр үеийнхний дунд нэгнээ цахимаар дээрэлхэх байдал өсөх эрсдэлтэй байна. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас санаачлан хүүхэд, өсвөр үеийнхэнд аюулгүй, эерэг цахим орчныг бүрдүүлэх, тэднийг цахим дээрэлхэлтээс урьдчилан сэргийлэх мэдлэг, чадвар, зөв хандлагаар хангах зорилгоор Боловсролын яам, Боловсролын ерөнхий газар, Харилцаа холбооны зохицуулах хороо, Японы олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАЙКА)-тай хамтран “Цахим дээрэлхэлтээс сэргийлье” үндэсний аяныг 2026 оны 09 дүгээр сарын 24-ний өдрөөс 10 дугаар сарын 24-ний хооронд зохион байгуулахаар эхлүүлж байна. Энэхүү аян нь Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй “Хүүхдийн төлөө – За бол, Заавал хийе” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах, чиглэлээр авч буй арга хэмжээ бөгөөд хүүхэд, эцэг эх, асран хамгаалагч, багш, сурган хүмүүжүүлэгч болон олон нийтийн оролцоог нэмэгдүүлэхэд чиглэж байгаа билээ. Аяны хүрээнд 09 дүгээр сарын 16-18-ны өдрүүдэд “Цахим орчинд хүүхдээ хамгаалъя” сэдэвт сургагч багш бэлтгэх сургалтыг зохион байгуулж, нийт 210 сургагч багш бэлтгэсэн. Сургагч багш нар нь өөрсдийн ажиллаж, амьдарч буй аймаг, сум, дүүрэг, орон нутагтаа сургалтын агуулгыг цааш түгээн дэлгэрүүлж, хүүхэд, эцэг эх, асран хамгаалагч, багш, сургалтын байгууллагын ажилтнуудад заах юм. Ингэснээр цахим орчин дахь хүүхэд хамгааллын мэдлэг, ойлголтыг орон даяар, өргөн хүрээнд түгээх ач холбогдолтой. Хүүхэд бол манай улсын ирээдүй, үндэсний баялаг мөн. Тэднийг цахим орчны эрсдэлээс хамгаалах нь зөвхөн төрийн байгууллагын олон нийтийн хамтын үүрэг, хариуцлага юм.

Цахим хөгжил, харилцаа холбооны сайдын Зөвлөх Б.Ганбат, Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яамны Нийтийн мэдээллийн дэд бүтцийн хэлтсийн дарга Д.Батбаяр нар Харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн салбар байгууллагын 30 гаруй төлөөлөлтэй уулзаж, салбарын бодлого үйл ажиллагааны зорилго, төлөвлөлтийг танилцуулж, тэдэнтэй санал солилцлоо.

Өнгөрсөн хугацаанд хүүхдийн эсрэг үүссэн эрсдэлт нөхцөл байдлуудаас сургамж авч, цаашид энэ байдал давтагдахгүй, даамжрахгүй байх нөхцөлийг бүрдүүлэх зорилгоор харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн салбарынхан хамтран ажиллаж байна. Технологи хүүхдэд ээлтэй байх ёстой. Энэ ч үүднээс өнгөрөгч долоо хоногт хүүхэд хамгааллын чиглэлд “Ekids” шийдлийг бүтээж, эцэг эхчүүдэд үр хүүхдээ хянах, хөдөлгөөн, байршлыг нь тодорхойлох, яаралтай үед SOS дуудлага дохио илгээх, мэдээлэл солилцох, хүүхэд хамгааллын чиглэлд урьдчилан сэргийлэх мэдээ, мэдээлэл түгээх боломж бүрдүүлэхийг “И-Монгол” академид үүрэг болгосон. Мөн үүрэн холбооны оператор компаниуд буюу Мобиком, Скайтел, Юнител, Жи-Мобайл, Ондо компаниудад хандаж “E-Mongolia” болон “Ekids”-д нэвтрэхэд дата огт шаардахгүйгээр бүх хэрэглэгч ашиглах боломж олгохыг уриалсан билээ. Энэ санаачилгууд биеллээ олж хүүхэд хамгааллын “Ekids” шийдэл өнөөдрөөс ашиглалтад орж байна. E-Mongolia-д Ekids цэс нэмэгдэж байна. Мөн зөвхөн хүүхэд хамгааллын “Ekids” шийдэл төдийгүй 1.6 сая хэрэглэгчтэй төрийн мэдээлэл солилцооны E-Mongolia апп-г дата шаардахгүй, үнэ төлбөргүй хэрэглэх боломжийг үүрэн холбооны оператор компаниуд хамтран олгож байна. Энэ хүрээнд Мобиком, Скайтел, Юнител, Жи-Мобайл, Ондо компанийн удирдлагууд болон миний бие нийгмийн хариуцлагын хүрээнд хамтран ажиллах санамж бичигт гарын үсэг зурлаа. Хүүхдийг эрсдэлт нөхцөлд орохоос урьдчилан сэргийлэх, эрсдэлт нөхцөлд байгаа хүүхдийг хамгаалах төрийн үйлчилгээг сайжруулах, цахим орчинд хүүхдийн эрхийг хамгаалах зорилгоор хамтарч ажиллахаар тохиролцлоо. Урьд нь “E-Mongolia” платформоор зөвхөн насанд хүрэгчид үйлчлүүлэх боломжтой байсан бол одоо “Ekids” шийдлийн хүрээнд 0-16 насны хүүхэд нэвтрэх боломжтой боллоо. Тус платформын нэвтрэх нүүрэнд “Хүүхдээр нэвтрэх” цонх нэмэгдсэн. Тэрхүү цонхоор дамжин хүүхэд регистрийн дугаараа оруулахад гарч ирэх QR кодыг эцэг эхийнх нь аль нэг нь өөрийн бүртгэлээр E-Mongolia-д нэвтрэн уншуулах юм. Ингэснээр хүүхдүүд сургуульдаа ирсэн, гэртээ харьсан үедээ ээж аавдаа мэдэгдэл явуулах боломжтой төдийгүй өөрийн байгаа газрынхаа 3 үгт хаягийг илгээх боломжтой болж байна. Мөн цахим орчны хүүхэд хамгаалал, яаралтай тусламж авах, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зэрэг заавар зөвлөгөө байршсан Ekids цэсийг нэмэлтээр хөгжүүлсэн. Хэрэв гэнэтийн болзошгүй аюул учрахад яаралтай тусламжийн 102, 103, 108 утаснуудад шууд дуудлага хийх, эцэг эхдээ мэдэгдэл илгээх боломж бүрдлээ. Ekids цэсээр дамжуулан хүүхэд гадуурхалт, цахим дарамт зэрэг гэмт үйлдлүүдийн мэдээллийг Цагдаагийн ерөнхий газарт хүргүүлэх боломжтой юм.