Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

ҮЙЛ ЯВДАЛ

Чуулган: Кибер аюулгүй байдлын тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ

2021.11.29

УИХ-ын Баасан гарагийн /2021.11.19/ чуулганы хуралдааны төгсгөлд Засгийн газраас 2021 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн Кибер аюулгүй байдлын тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ. Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 39 дүгээр зүйлийн 39.4 дэх хэсэгт заасны дагуу Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын болон Инновац, цахим бодлогын байнгын хорооны 2021 оны 11 дүгээр сарын 17-ны өдрийн хамтарсан хуралдаанаар хуулийн төслүүдийн анхны хэлэлцүүлгийг хийсэн бөгөөд энэ талаарх Байнгын хороодын санал, дүгнэлтийг Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Учрал танилцуулав.

Тэрбээр танилцуулгадаа, хуулийн төслүүдийг Байнгын хорооны болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах үүрэг бүхий Ажлын хэсгийг Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Учрал ахалж, гишүүдэд Н.Алтанхуяг, П.Анужин, Э.Бат-Амгалан, Т.Доржханд, Л.Мөнхбаатар, Б.Саранчимэг, Ж.Сүхбаатар, Д.Цогтбаатар нар ажилласныг онцлоод Ажлын хэсэг хуулийн төслийн талаар Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн Ажлын алба, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, харилцаа холбоо, мэдээллийн технологийн үйл ажиллагаа эрхлэгч байгууллагуудын саналыг судлан үзэж, түүнчлэн Монгол Улсын Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай болон холбогдох бусад хуульд нийцүүлэн агуулга, бүтэц, нэр томьёо, хэл найруулгын шинжтэй зарчмын зөрүүтэй 38 санал, найруулгын шинжтэй 2 санал боловсруулсныг дурдав. 

  • Олон улсын жишгийн дагуу онц чухал мэдээллийн дэд бүтэцтэй төрийн өмчит хуулийн этгээд болон төрийн мэдээллийн нэгдсэн сүлжээнд холбогдсон байгууллагад чиглэсэн кибер халдлага, зөрчлийг илрүүлэх, таслан зогсоох, хариу арга хэмжээ авах, түүнд өртсөн дэд бүтэц, мэдээллийн системийг нөхөн сэргээхэд мэргэжил, арга зүйн туслалцаа, дэмжлэг үзүүлэх, улсын хэмжээнд кибер халдлага зөрчилтэй тэмцэх төвүүдийн үйл ажиллагааг уялдуулан зохицуулах, Монгол Улсыг төлөөлөн олон улсын ижил төстэй байгууллагатай хамтран ажиллах чиг үүрэг бүхий Үндэсний төвийг тагнуулын байгууллагын бүтцэд,
  • Иргэн, хуулийн этгээдийн мэдээллийн систем, мэдээллийн сүлжээнд чиглэсэн кибер халдлага, зөрчлийг илрүүлэх, таслан зогсоох, хариу арга хэмжээ авах, кибер халдлага, зөрчилд өртсөн мэдээллийн системийг нөхөн сэргээхэд дэмжлэг үзүүлэх, кибер халдлага, зөрчлийн талаар судалгаа, дүн шинжилгээ хийх, олон нийтэд зөвлөмж, мэдээлэл түгээх чиг үүрэг бүхий Нийтийн төвийг цахим хөгжил, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагын дэргэд,
  • Тайван цагт батлан хамгаалах үйл ажиллагааны кибер аюулгүй байдал, зэвсэгт хүчний мэдээллийн систем, мэдээллийн сүлжээний аюулгүй байдлыг хангаж, шаадрлагатай үед улсын кибер орон зайн аюулгүй байдлыг хангах үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх, кибер аюулгүй байдлын үйл ажиллагаатай холбогдсон хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг батлан хамгаалах салбарт зохион байгуулах чиг үүрэг бүхий Зэвсэгт хүчний төвийг зэвсэгт хүчний кибер командлалын бүтцэд,
  • Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн ажлын албанаас гаргасан саналыг үндэслэн, кибер аюулгүй байдлыг хангах үйл ажиллагааг нэгдсэн удирдлагаар хангах, уялдуулан зохицуулах, хэрэгжилтийг зохион байгуулах, мэдээлэл солилцох чиг үүрэг бүхий Үндэсний зөвлөлийг Ерөнхий сайд тэргүүлж, дэд даргаар цахим хөгжил, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн, Тагнуулын ерөнхий газрын дарга нар ажиллахаар төсөлд тусгасныг Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Учрал танилцуулгадаа дурдав. 

Бусад мэдээ

ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ НЭГДСЭН E-BUSINESS ПЛАТФОРМ МОБАЙЛ АППЛИКЕЙШНТЭЙ  БОЛЛОО

Монгол Улсын засгийн газраас баталсан  “Цахимаар нэн тэргүүнд”  бодлогын зөвлөмжийн хүрээнд төрийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, цахим шилжилтийг эрчимжүүлэх ажил үе шаттай хийгдэж байна. Өнөөдрөөс “Төрийн үйлчилгээний нэгдсэн E-Business платформ мобайл аппликейшнтэй  боллоо. Та  “E-Business” Аппликейшнийг ашигласнаар: Нийт 953 төрлийн үйлчилгээг гар утасаараа авна Жишээлбэл: ГАР УТАСНААСАА БИЗНЕСЭЭ ХЯНАХ , УДИРДАХ боломжтой боллоо. Монгол Улсад сар бүр дунджаар 1,540 хуулийн этгээд шинээр үүсгэн байгуулагддаг бөгөөд тэдгээрийн 72.8 хувь нь Улаанбаатар хотод, 27.2 хувь нь орон нутагт бүртгэгддэг гэсэн судалгаа бий. E-Business платформ мобайл аппликейшнтэй болсоноор орон зай цаг хугацаанаас үл хамааран гар утаснаасаа цахимаар ж, бизнесийн үйл ажиллагаагаа нээж, хянах  боллоо. Өнгөрсөн хугацаанд E-Business платформ нь 186,969 хэрэглэгчтэй, нийт 953 төрлийн үйлчилгээг 437,274 удаа амжилттай үзүүлсэн байна. Үүнээс хамгийн их хандалт авсан үйлчилгээ нь: Түүнчлэн E-Business платформ мобайл аппликейшнаар бизнес эрхлэгчдэд зориулсан нийгэм, эдийн засгийн албан ёсны шинэ мэдээ, мэдээллийг цаг үетэй нь нийцүүлэн, шуурхай хүлээн авах боломжийг бүрдүүлсэн нь аппликейшний бас нэгэн онцлог юм. E-Business нь Монгол Улсад бизнесийн орчныг илүү ил тод, хүртээмжтэй, авлигагүй, хүний оролцоог багасгасан хэлбэрээр зохион байгуулахад чиглэсэн үндэсний хэмжээний шийдэл болж байна. Ялангуяа орон нутгаас бизнес эрхлэх, гадаадын хөрөнгө оруулагчдад ойлгомжтой, итгэлтэй орчныг бүрдүүлэхэд чухал ач холбогдолтой. E-Business мобайл аппликейшн нь төрийн үйлчилгээний хүнд суртлыг бууруулж, бизнес эрхлэгчдийн цаг, зардлыг хэмнэхийн зэрэгцээ өөрийн бизнесийн мэдээлэлд эзэн байх, хариуцлагатайгаар удирдах соёлыг төлөвшүүлж байна. Ингэснээр бизнес эрхлэгчид төрийн албан хаагчаас шууд хамааралтай байдал багасаж, бизнесийн үйл ажиллагаагаа илүү ил тод, бие даасан байдлаар зохион байгуулах нөхцөл бүрдэж буй нь Монгол Улсын бизнесийн экосистемийг дараагийн шатанд гаргах бодит суурь болж байна.

НҮБ-ЫН ХӨГЖЛИЙН ХӨТӨЛБӨРИЙН СУУРИН ТӨЛӨӨЛӨГЧ МАТИЛДА ДИМОВСКАГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗЛАА

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн Суурин төлөөлөгч Матилда Димовска тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа. ЦХИХХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Б.Мягмарнаран уулзалтад байлцав. Уулзалтын эхэнд Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ч.Номин “НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр болон Монгол Улсын Засгийн газар тэр дундаа Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамны хамтын ажиллагааны үр дүнд сэтгэл хангалуун байгаа”-гаа илэрхийлээд “Монгол Улс хиймэл оюунд суурилсан ногоон дата төвийг байгуулах хөрөнгө оруулалтын таатай орчныг бүрдүүлэх чиглэлээр хууль, эрх зүйн шинэчлэл хийхэд онцгой анхаарч байна. Энэ талаар COP17 арга хэмжээнээс өмнө тодорхой шийдэлд хүрч, олон улсад танилцуулна” хэмээн тодотгов. НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр нь Монгол Улсын мэдээллийн технологийн салбар тэр дундаа хиймэл оюун ухааныг хөгжүүлэх, иргэдийн цахим ур чадварыг нэмэгдүүлэх, залуучуудын цахим орчин дахь аюулгүй байдлыг хангах чиглэлээр  нягт хамтран ажиллаж ирснийг Суурин төлөөлөгч Матилда Димовска онцолсон. Уулзалтын үеэр мөн хамтын ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлүүдээ тодорхойлж, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөртэй хамтран хэрэгжүүлсэн хөтөлбөрийн хүрээнд боловсруулсан Хиймэл оюуны үндэсний стратегийг сайжруулах ажил, цахим орчин дахь хүүхэд залуусын дээрэлхэлтийн судалгаа, цахим ур чадвар, төрийн цахим үйлчилгээний хүртээмжийн чиглэлээр хэрэгжүүлсэн DEMOSC төслийн үр дүн, цахим орчин дахь дээрэлхэлтийн эсрэг эхлүүлсэн “365-Эвдрээгүй ирээдүйг бүтээе” аян болон Цахим орчин дахь хүүхдийн хэрэглээг зохицуулах хуулийн төсөл зэрэг сэдвээр ажил хэрэгч яриа өрнүүлж, санал солилцлоо.

Нээлттэй өгөгдөл, их өгөгдөл, хиймэл оюуны дэд Ажлын хэсэг хуралдлаа

Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас Япон Улсын ЖАЙКА олон улсын байгууллагатай хамтран хэрэгжүүлж буй “Мэдээлэл, харилцаа холбооны технологийн салбарыг хөгжүүлэх төсөл”-ийн Хамтарсан зохицуулах хорооны дөрөвдүгээр дэд Ажлын хэсэг өнөөдөр /2026.05.18/ хуралдлаа. Хурлыг нээж ЦХИХХЯ-ны Дижитал шилжилт, инновацын бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Д.Цэнгүүнжав хэлсэн үгэндээ, “Монгол Улс “Алсын хараа 2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлогодоо их өгөгдөлд суурилсан мэдээллийн нэгдсэн сан үүсгэж, иргэн, төр, бизнесийн байгууллагууд цахимаар мэдээлэл солилцох, ашиглах дэд бүтцийг бий болгохоор тусгасан. Энэ хүрээнд “Их өгөгдөл, хиймэл оюуны үндэсний стратеги”-ийг боловсруулж, 2026-2030 оны Таван жилийн үндсэн чиглэлд тодорхой зорилтуудыг тусган, өгөгдлийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах бодлогыг тууштай баримталж байна. Засгийн газраас “Үндэсний их өгөгдлийн сан”-г байгуулах, суурь болон төрөлжсөн мэдээллийн санг зохицуулах журмыг баталж, төрийн байгууллагуудыг “Төрийн нээлттэй өгөгдлийн нэгдсэн систем”-д датагаа тогтмол нийтлэхийг үүрэг болгон, бодит ажлуудыг хэрэгжүүлж байна. Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас 2026 оныг “Их өгөгдөл, хиймэл оюуны жил”-ээр зарласан нь цаг үеэ олсон алхам юм. Энэ жилийн хүрээнд бид төрийн үйл ажиллагааны бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, дижитал эдийн засгийг шинэ шатанд гаргах суурь нөхцөл болох Өгөгдлийн тухай анхдагч хуулийн төслийг боловсруулж байна. Уг хуулиар их өгөгдлийг цуглуулах, солилцох дэд бүтцийг тодорхой болгож, түүнийг дахин ашиглах, эрх зүйн орчныг олон улсын жишигт нийцүүлэхээр зорьж байна” хэмээн онцлов. Түүнчлэн чухал шилжилтийн, хариуцлагатай цаг үед Япон Улсын баялаг туршлага, өндөр технологийн ноу-хау, нарийн арга зүйд суурилсан ЖАЙКА-ийн төсөл, тэр дундаа энэхүү дөрөвдүгээр дэд ажлын хэсгийн үйл ажиллагаа албан ёсоор эхэлж байгаа нь бидэнд асар том дэмжлэг, шинэ боломжийг нээж буйг дурдав. Мөн төрийн өгөгдлийн нээлттэй байдлыг хангах, их өгөгдлийн архитектурыг зөв тодорхойлох, хиймэл оюуныг ёс зүйтэй, үр дүнтэй нэвтрүүлэх чиглэлээр Ажлын хэсэг бодитой, системтэй үр дүн гаргана гэдэгт итгэлтэй байна. Бидний хамтын ажиллагаа, талуудын хичээл зүтгэл Монгол Улсын дижитал шилжилтийн түүхэнд шинэ, чухал хуудас болон үлдэх болно гэлээ. Ажлын хэсгийн дэд дарга, МУИС-ийн профессор Г.Амарсанаа “Нээлттэй өгөгдөл бол маш том экосистем. Их өгөгдлийн чиглэлээр Засгийн газар тодорхой зорилтууд дэвшүүлж, бодлогын төвшинд арга хэмжээ авч байна. Мэдээж олон сорилтууд хүлээж байгаа. Ийм хариуцлагатай үед талуудын оролцоог бий болгож, төсөл хэрэгжүүлж байгаа нь чухал юм” хэмээн онцоллоо. Ажлын хэсгийн гишүүдийн танилцуулга, санал солилцож хурал үргэлжлэв.