Бизнес эрхлэгчид болон хуулийн этгээдэд төрийн үйлчилгээг илүү хүртээмжтэй, шуурхай хүргэх зорилготой “E-Business” платформын шинэчилсэн хувилбар болох “E-Business 2.0” системийг өнөөдөр албан ёсоор танилцууллаа.​Монгол Улсад 2025 оны байдлаар 263 мянга гаруй аж ахуйн нэгж, байгууллага бүртгэлтэй байгаагаас 116.8 мянга нь идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Эдгээрийн 70 орчим хувь нь Улаанбаатар хотод төвлөрдөг бөгөөд орон нутаг болон нийслэлийн бизнес эрхлэгчдэд төрийн үйлчилгээг цаг хугацаа, орон зайгаас үл хамааран хялбар, хүртээмжтэй хүргэх шаардлага жилээс жилд нэмэгдсээр байна.​ Анхны “E-Business” платформ нь төрийн үйлчилгээг нэг цэгт төвлөрүүлж байсан бол “E-Business 2.0” хувилбар нь бизнесийн үйл ажиллагааг бүрэн цахим орчинд удирдах бололцоог илүү өргөн хүрээнд бүрдүүллээ. Тухайлбал, энэхүү системээр дамжуулан хуулийн этгээдийг цахимаар шинээр байгуулах, орлогын түр данс нээх, байгууллагын мэдээлэл болон цахим гэрчилгээгээ харах, 321 төрлийн тусгай зөвшөөрлийг авах, хөдөлмөрийн гэрээг цахимаар байгуулах бүрэн боломжтой болсон юм. Түүнчлэн аж ахуйн нэгж хооронд болон иргэн, аж ахуйн нэгжийн хооронд тээврийн хэрэгслийг цахимаар шилжүүлэх, нотариатаар баталгаажсан итгэмжлэлээр үйлчилгээ авах, төртэй харилцах дансны гүйлгээний түүхээ хянах, төлбөрөө байгууллагын данснаас шууд төлөх зэрэг олон төрлийн санхүү, бүртгэлийн үйлчилгээг нэгтгэжээ.​Шинэчилсэн системийн бас нэгэн чухал онцлог нь E-Business апп-ын тусламжтайгаар гар утсаараа үйлчилгээ авахаас гадна хүртээмжийн болон технологийн дэвшлийг нэвтрүүлсэн юм. Хэрэглэгчид “AI Agent” хиймэл оюун ухаант туслахын дэмжлэгтэйгээр шаардлагатай мэдээллээ шуурхай олж, зөвлөгөө авах боломжтойгоос гадна олон улсын WCAG стандартыг нэвтрүүлснээр сул хараатай иргэд дэлгэцийн тохиргоог өөртөө тааруулах нөхцөл бүрдсэн. Мөн дохионы хэлмэрчтэй видео дуудлага хийх, 11-11 төвд шууд хандах зэрэг хэрэглэгч төвтэй шийдлүүдийг багтаасан бөгөөд зөвшөөрөл, татвар, гааль, газар, цахим гэрээ зэрэг шаардлагатай бусад системүүд рүү нэмэлт үйлдэлгүйгээр нэг цонхоор шууд хандах давуу талтай.​Энэхүү системийн шинэчлэлийг Эдийн засаг, хөгжлийн яам болон Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагатай хамтран боловсруулсан бөгөөд жижиг, дунд бизнес эрхлэгчид болон томоохон аж ахуйн нэгжүүдийн төлөөлөлтэй зөвлөлдөж, тэдний саналыг хөгжүүлэлтэд бодитоор тусгажээ. Ийнхүү “E-Business 2.0” нь төрөөс бизнес эрхлэгчдэд үзүүлэх үйлчилгээг ухаалаг, хэрэглэгч төвтэй хэлбэрээр хүргэх шинэ шатны шийдэл болж, бизнес байгуулахаас эхлээд үйл ажиллагаагаа удирдах, өргөжүүлэх хүртэлх бүх үе шатыг дэмжсэн цогц платформ болон өргөжиж байна. Цаашид энэхүү систем нь бизнес эрхлэгчдийн цаг хугацаа, зардлыг хэмнэн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, хөрөнгө оруулалт болон эдийн засгийн идэвхжилийг дэмжихэд онцгой хувь нэмэр оруулах болно.

ҮЙЛ ЯВДАЛ “Цахим худалдааны өнөөгийн нөхцөл байдал, тулгамдсан асуудал” сэдэвт хэлэлцүүлэг боллоо 2022.06.15 Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам, Гадаад харилцааны яам, Харилцаа холбооны зохицуулах хороо болон Азийн хөгжлийн банкны бүс нутгийн төслөөс хамтран “МОНГОЛ УЛС ДАХЬ ЦАХИМ ХУДАЛДААНЫ ӨНӨӨГИЙН НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ, ТУЛГАМДСАН АСУУДАЛ” сэдэвт хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа. Энэхүү хэлэлцүүлэгт худалдаатай холбоотой чиг үүрэг бүхий төрийн болон төрийн бус байгууллага, цахим худалдаа, хүргэлтийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг хувийн хэвшлийн нийт 65 байгууллагын 100 орчим төлөөлөгчид оролцлоо. Хэлэлцүүлгийг нээж, тус яамны Бодлого, төлөвлөлтийн газрын дарга З.Гантогоо “Цахим худалдааны хууль, эрх зүйн орчин болон өнөөгийн байдал” сэдэвт илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв. Мөн хэлэлцүүлэгт оролцсон хувийн хэвшлийн төлөөллүүд энэ салбарт тулгамдаад буй асуудлуудыг тодорхойлж, шаардлагатай арга хэмжээний талаарх санал, байр суурийг илэрхийлсэн. Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам нь 2021 онд Азийн хөгжлийн банктай хамтран ажиллах санамж бичиг байгуулсан. Уг санамж бичгийн хүрээнд цахим худалдааны хууль эрх зүйн орчныг сайжруулах тал дээр хамтран ажиллахаар тохиролцсон. Өнөөдрийн байдлаар, Монгол Улсад цахим худалдаатай холбоотой дараах  хууль эрх зүйн орчин үйлчилж байна. Тодруулбал, “Бараа худалдах, худалдан авах олон улсын гэрээний тухай” Венийн конвенц “Иргэний болон арилжааны асуудлаарх шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөх тухай” Брюселлийн конвенц Олон улсын гэрээнд цахим харилцааг ашиглах тухай конвенц Ази, Номхон далайн хил дамнасан цаасгүй худалдааг хөнгөвчлөх тухай ерөнхий хэлэлцээр (2022.04.28) зэрэг хууль эрх зүйн орчин үйлчилж байна. “Өрхийн болон хувь хүний мэдээлэл, харилцаа холбоо, технологийн хэрэглээ, хүртээмжийн судалгаа”-г хийсэн судалгаанд дурдсанаар, Монгол Улсын 15-аас дээш насны иргэдийн 29.9 хувь нь цахим худалдааг түлхүү ашигладаг байна. Эдгээр иргэдийн 55.7 хувь нь гутал, хувцас, спортын бараа бүтээгдэхүүн; 46.2 хувь нь гэр ахуйн бараа, тавилга; 7.2 хувь нь ном, бичиг хэргийн бараа; 28.2 хувь нь гоо сайхны бүтээгдэхүүн; 13.9 хувь нь хүнсний бүтээгдэхүүн, хоол захиалга; 10.9 хувь нь техник, технологийн бараа, үйлчилгээг цахимаар худалдан авдаг гэж хариулжээ. Цахим худалдааны сувгийг төрлөөр нь ангилж үзвэл 49 хувь нь сошиалаар, 35 хувь нь цахим хуудас /amazon, Taobao/ 16 хувь нь хосолсон хэлбэрээр дамжуулан бараа бүтээгдэхүүнийг цахимаар худалдан авдаг аж. Цар тахлын улмаас иргэд эрүүл, аюулгүй амьдралын хэв маяг баримтлахыг илүүд үзэх болсон төдийгүй аливаа үйлчилгээг цахимаар захиалан худалдан авах болсон нь цахим худалдаа, шуудангийн захиалгат хүргэлтийн үйлчилгээний хөгжлийг илүүтэй хурдасгасан. Гэсэн хэдий ч иргэдийн дийлэнх нь бараа бүтээгдэхүүнийг дэлгүүрт очиж биечлэн худалдан авахыг илүүд үзэх, цахим технологийн талаарх мэдлэг чадвар дутмаг, итгэлцэлийн асуудал, аюулгүй байдал, нууцлал, техникийн зэрэг асуудлаас болоод цахим худалдаанд төдийлөн оролцож чаддаггүй ажээ. Иймд Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яамны зүгээс иргэдийн цахим ур чадвар, мэдлэг, ойлголтыг сайжруулах зорилгоор үндэсний аян зохион байгуулахаар төлөвлөж байна. Цаашид цахим худалдааны бодлого, зохицуулалтын орчинг сайжруулах, ачаа тээвэр, логистик, төлбөр тооцоо зэрэг дэд бүтцийн асуудлыг шийдвэрлэх, хэрэглэгчийн болон байгууллагын эрх ашгийг хамгаалах зохицуулалтыг сайжруулах, цахим худалдааны мэдээлэл, нарийвчилсан статистик үзүүлэлт бүхий нэгдсэн санг бий болгох, хаягжилт, хүргэлтийн асуудлыг шийдвэрлэх шаардлагатай байгааг хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцолсон юм. Хэлэлцүүлгээс гарсан үр дүнд тулгуурлан Азийн хөгжлийн банкнаас цахим худалдааны судалгааг хийж, бодлогын зөвлөмж өгөх ажээ.   Share on facebook Share on twitter Бусад мэдээ